आजकाल फिट दिसण्यासाठी आणि चेहऱ्याचा लुक सुधारण्यासाठी तरुणांमध्ये वेगवेगळे ट्रेंड लोकप्रिय होत आहेत. यामध्ये “शार्प जॉ-लाइन” मिळवण्याचा ट्रेंड सध्या सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात दिसून येतो. अनेक व्हिडिओंमध्ये रोज च्युइंग गम चघळल्यास जबडा मजबूत होतो आणि जॉ-लाइन ठळक दिसू लागते, असा दावा केला जातो. काही जण तर याला फेस एक्सरसाइजचा प्रकार मानतात. मात्र, हा दावा कितपत खरा आहे आणि यामागे काही आरोग्यविषयक धोके आहेत का, हे जाणून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, च्युइंग गम चघळल्याने तोंड आणि जबड्याच्या स्नायूंवर काही प्रमाणात हालचाल होते, हे खरे आहे. मात्र केवळ गम चघळल्याने चेहऱ्याची रचना बदलते किंवा शार्प जॉ-लाइन तयार होते, असा कोणताही ठोस वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही. चेहऱ्याची जॉ-लाइन ही मुख्यतः शरीरातील चरबीचे प्रमाण, हाडांची रचना, आनुवंशिकता आणि एकूण फिटनेस यावर अवलंबून असते.
खरं तर, जास्त वेळ च्युइंग गम चघळण्यामुळे फायदे होण्यापेक्षा तोटे होण्याची शक्यता जास्त असते. डॉक्टरांच्या मते, सतत गम चघळल्याने जबड्याच्या सांध्यांवर ताण येतो. यामुळे “टीएमजे डिसऑर्डर” (Temporomandibular Joint Disorder) होण्याचा धोका वाढतो. या समस्येमध्ये जबड्यात वेदना, तोंड उघडताना त्रास, क्लिक आवाज येणे, तसेच डोकेदुखी जाणवू शकते.
याशिवाय, च्युइंग गममुळे पचनसंस्थेवरही परिणाम होऊ शकतो. गम चघळताना पोटात हवा जाते, त्यामुळे गॅस, पोटफुगी आणि अपचनाचा त्रास होऊ शकतो. काही गममध्ये कृत्रिम गोड पदार्थ (Artificial Sweeteners) असतात, जे दीर्घकाळ सेवन केल्यास पोटाच्या तक्रारी वाढवू शकतात.
दातांच्या आरोग्याच्या दृष्टीनेही च्युइंग गम नेहमी फायदेशीर ठरत नाही. साखर असलेले च्युइंग गम चघळल्यास दात किडण्याचा धोका वाढतो. जरी साखरमुक्त गम उपलब्ध असले, तरी त्याचा अतिरेक केल्यास हिरड्यांवर ताण येऊ शकतो. काही लोकांमध्ये दात संवेदनशील होण्याची समस्या देखील दिसून येते. तज्ज्ञ असेही सांगतात की जॉ-लाइन सुधारण्यासाठी केवळ एकाच उपायावर अवलंबून राहणे योग्य नाही.
नियमित व्यायाम, संतुलित आहार, पुरेसे पाणी पिणे आणि एकूण शरीरातील चरबी नियंत्रित ठेवणे हे अधिक प्रभावी आणि सुरक्षित उपाय आहेत. चेहऱ्यासाठी काही विशिष्ट व्यायाम असले, तरी ते डॉक्टर किंवा फिजिओथेरपिस्टच्या सल्ल्यानेच करणे योग्य ठरते.
सोशल मीडियावर दिसणाऱ्या ट्रेंड्सकडे अंधानुकरणाने पाहणे धोकादायक ठरू शकते. जे उपाय एका व्यक्तीसाठी योग्य असतात, ते सगळ्यांसाठीच सुरक्षित असतील असे नाही. त्यामुळे कोणताही नवा ट्रेंड स्वीकारण्यापूर्वी त्यामागील वैज्ञानिक सत्य आणि आरोग्यविषयक परिणाम समजून घेणे गरजेचे आहे.
एकंदरीत, च्युइंग गम चघळल्याने शार्प जॉ-लाइन तयार होते, हा दावा पूर्णपणे खरा नाही. उलट, अति प्रमाणात गम चघळल्यास जबड्याचे, पचनाचे आणि दातांचे गंभीर त्रास उद्भवू शकतात. त्यामुळे सौंदर्यापेक्षा आरोग्याला प्राधान्य देणे अधिक महत्त्वाचे आहे.