Iranian student death sentence social media post : इराणमधील एका विद्यार्थिनीला सोशल मीडियावरील एका पोस्टमुळे मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. तिच्यावर इस्‍लामचा अवमान केल्याचा आरोप आहे. 'द गार्डियन'च्या वृत्तानुसार, नजमेह अमिनीला सुरुवातीला जानेवारीत झालेल्या सरकारविरोधी निदर्शनांदरम्यान अटक केली होती. फेब्रुवारीमध्ये, तिच्या ऑनलाइन हालचालींच्या तपासानंतर इराणच्या सायबर पोलिसांनी तिला पुन्हा अटक केली. तिच्या कुटुंबाशी संबंधित सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आता तिला मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली.
नजमेह अमिनी ही इराणमधील २३ वर्षीय अकाउंटिंगची विद्यार्थिनी आहे. जानेवारीत झालेल्या सरकारविरोधी निदर्शनांदरम्यान सुरक्षा दलांनी तिला ताब्यात घेतले होते. सोशल मीडियावरील तिच्या हालचालींच्या आधारे तिला फेब्रुवारीमध्ये पुन्हा अटक करण्यात आली. एका वेगळ्या प्रकरणात तिला १२ वर्षे, ६ महिने आणि एक दिवसाच्या कारावासाची शिक्षाही सुनावण्यात आली आहे; या प्रकरणात तिच्यावर राष्ट्रीय सुरक्षेच्या विरोधात कृती केल्याचा आणि इराणी सरकारविरुद्ध अपप्रचार केल्याचा आरोप आहे.
गेल्या महिन्यात जारी केलेल्या एका ऑडिओ रेकॉर्डिंगमध्ये, अमिनीने आंतरराष्ट्रीय समुदाय, संयुक्त राष्ट्र, वकील आणि मानवाधिकार संस्थांना तिच्या प्रकरणाची दखल घेण्याचे आवाहन केले. ती म्हणाली होती, "मला फक्त एकच गोष्ट हवी आहे: स्वतःसाठी आवाज उठवणे. मी अनेक स्वप्ने आणि आशा बाळगणारी एक निष्पाप मुलगी आहे. माझे आई-वडील माझी वाट पाहत आहेत. असे कुटुंब जे मला गमावण्याच्या भीतीत प्रत्येक रात्र घालवते आणि पहाट होण्याची वाट पाहते."
मृत्यूदंडाची शिक्षा मिळण्यास कारणीभूत ठरलेल्या त्या सोशल मीडिया पोस्टमधील नेमका मजकूर सार्वजनिक करण्यात आलेला नाही. इराणच्या इस्लामिक दंड संहितेच्या कलम २६२ अन्वये, कोणत्याही आदरणीय व्यक्तीचा अवमान केल्यास मृत्यूदंडाची शिक्षा होऊ शकते. कलम २६३ मध्ये घाईघाईत किंवा नशेत केलेल्या विधानांसाठी काही प्रमाणात सवलत दिली जात असली, तरीही काही प्रकरणांमध्ये फटके मारण्यासारखी इतर शिक्षा दिली जाऊ शकते.
इराणी वृत्तपत्र 'खोरासान' (Khorasan) नुसार, अमिनीने न्यायालयात सांगितले की, तिने मित्रांसोबत 'सायकेडेलिक मशरूम्स' (भ्रम निर्माण करणारे मशरूम) खाल्ल्यानंतर आलेल्या भ्रमाच्या अवस्थेत ती विधाने केली होती. तिच्या वकिलांनी असा युक्तिवाद केला की ती केवळ "जीभ घसरल्यामुळे" (slip of the tongue) झालेली चूक होती, परंतु न्यायाधीशांनी हा युक्तिवाद फेटाळून लावला. न्यायाधीशांनी प्रश्न उपस्थित केला की, ती भ्रमाच्या अवस्थेत होती, तर तिने अमेरिका, इस्रायल किंवा इराणी सरकारचे विरोधक यांच्यावर टीका का केली नाही? हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की अमिनीला सुनावण्यात आलेली फाशीची शिक्षा अद्याप अंतिम झालेली नाही; या निर्णयाविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयात अपील दाखल केले जाऊ शकते.
ओस्लो-स्थित 'इराण ह्युमन राइट्स' (Iran Human Rights) या संस्थेच्या माहितीनुसार, या वर्षी इराणमध्ये ६०० हून अधिक जणांना फाशी देण्यात आली आहे. या संस्थेचे संचालक महमूद अमीरी-मोघद्दम यांनी म्हटले आहे की, सोशल मीडियावरील पोस्ट्ससाठी एका तरुणीला फाशीची शिक्षा सुनावणे हे एक धोकादायक लक्षण आहे. यामुळे शांततापूर्ण अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर आणखी कठोर कारवाई होऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने आताच ठोस पावले उचलली नाहीत, तर अशा प्रकरणांमध्ये वाढ होऊ शकते.