पणजी : हेल्पएज इंडियाने ऑल-गोवा सीनियर सिटिझन्स फेडरेशनच्या सहकार्याने केलेल्या एका सर्वेक्षणानुसार, गोव्यातील जवळपास १० पैकी ७ ज्येष्ठ नागरिकांनी भावनिक छळाचा अनुभव घेतला आहे, तर ६५ टक्क्यांनी आर्थिक शोषणाची आणि ५५ टक्क्यांनी शारीरिक गैरवर्तनाची तक्रार केली आहे. या सर्वेक्षणात असे आढळून आले की, राज्यातील ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये भावनिक आणि मानसिक छळ हा गैरवर्तनाचा सर्वात सामान्य प्रकार होता.
अहवालानुसार, प्रतिवादींनी दुर्लक्ष, अपमान, एकाकीपणा आणि इतर प्रकारच्या मानसिक त्रासाचा अनुभव घेतल्याचे सांगितले, ज्यामुळे त्यांच्या एकूण आरोग्यावर परिणाम झाला. आर्थिक शोषण हीदेखील एक मोठी चिंता म्हणून समोर आली असून, ६५ टक्के लोकांनी आर्थिक गैरवापराचा सामना करत असल्याचे सांगितले. या निष्कर्षांमध्ये पेन्शनचा गैरवापर, अनधिकृत वापर, बँक खात्यांवर अनधिकृत नियंत्रण, मालमत्तेच्या बाबतीत दबाव आणि इतर प्रकारची आर्थिक पिळवणूक आदींचा समावेश होता.
शारीरिक छळ हा चिंतेचा आणखी एक विषय होता, ज्यामध्ये सुमारे ५५ टक्के प्रतिसादकांनी शारीरिक गैरवर्तनाचा अनुभव घेतल्याचे सांगितले. सर्वेक्षणानुसार, काही वृद्ध लोकांना त्यांच्या स्वतःच्या घरातही हिंसाचार, तसेच भीती आणि असुरक्षिततेचा अनुभव येतो." जवळजवळ ४५ टक्के पीडितांनी आपल्या छळ करणाऱ्यांविरुद्ध कोणतीही कारवाई केली नाही. तर केवळ अल्प संख्येने लोकांनी मदतीसाठी पोलिस, कायदेशीर अधिकारी किंवा समर्थन संस्थांशी संपर्क साधला, असे अहवालात म्हटले आहे.
सर्वेक्षणानुसार, भावनिक छळ अनेकदा लक्षात येत नाही कारण त्यामुळे दृश्य जखमा होत नाहीत. तथापि, वारंवार होणारा अपमान, दुर्लक्ष, शाब्दिक धमकी आणि सामाजिक एकाकीपणा यांचा वृद्ध व्यक्तींच्या मानसिक आरोग्यावर आणि एकूणच कल्याणावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. ही समस्या वृद्ध महिलांमध्येही चिंतेचा विषय असल्याचे आढळून आले. "सर्वेक्षण केलेल्या जवळपास ५८ टक्के ज्येष्ठ महिलांनी सांगितले की त्यांना गैरवापराची भीती वाटते. कुटुंबियांकडून होणारी भीती, सूडाची भीती आणि सामाजिक कलंक यांमुळे वृद्ध महिला अनेकदा आवाज उठवण्यापासून किंवा मदत मागण्यापासून परावृत्त होतात, असे सर्वेक्षणात म्हटले आहे.
गोवा पोलिसांच्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबर २०२४ ते २०२५ च्या मध्यापर्यंत ३६ ज्येष्ठ नागरिक सायबर फसवणुकीचे बळी ठरले. यापैकी अनेक प्रकरणांमध्ये डिजिटल अटक' घोटाळ्याचा समावेश होता, ज्यामध्ये फसवणूक करणाऱ्यांनी कायद्याची अंमलबजावणी करणारे अधिकारी असल्याचे भासवून पीडितांना धमकावून पैसे हस्तांतरित करण्यास भाग पाडले. घरगुती गैरवर्तन आणि सायबर गुन्हेगारी व्यतिरिक्त, ज्येष्ठ नागरिक इतर गुन्ह्यांमुळे देखील प्रभावित झाले होते.
एका खुनासह ४० गुन्ह्यांची नोंद
राष्ट्रीय गुन्हे नोंदणी ब्युरोच्या आकडेवारीनुसार, गोव्यात २०२३ मध्ये ज्येष्ठ नागरिकांविरुद्ध चोरी, फसवणूक, बनावटगिरी आणि एका खुनासह ४० गुन्ह्यांची नोंद झाली. पोलिसांच्या नोंदींवरून असेही दिसून आले की, वर्षाच्या अखेरीस काही प्रकरणे तपासाधीन होती.