पणजी : पुढारी वृत्तसेवा
एप्रिल २०२२ ते ऑगस्ट २०२६ दरम्यान राज्यभरातील कारखान्यांमध्ये नोंदवलेल्या १३८ औद्योगिक अपघातांपैकी केवळ नऊ प्रकरणांमध्येच मालक आणि व्यवस्थापकांविरुद्ध औपचारिक कारवाई सुरू करण्यात आली. फक्त दोन प्रकरणांमध्येच दोषी ठरवण्यात आले. विशेष म्हणजे, या अपघातांमध्ये एकत्रितपणे किमान २० जणांचा बळी गेला असून १३० हून अधिक कामगार जखमी झाले आहेत, हे अधिकृत आकडेवारीनुसार स्पष्ट होत आहे.
एकूण ११५ प्रकरणांपैकी बहुतांश प्रकरणे, ज्यात कामगारांच्या दुखापतींची अनेक प्रकरणे होती, कारखाना व्यवस्थापनाविरुद्ध कोणतीही कायदेशीर कारवाई नोंद न करता बंद म्हणून नोंदवण्यात आली. सुरक्षा पायाभूत सुविधांमधील त्रुटींशी संबंधित मृत्यू किंवा असुरक्षित परिस्थितीच्या प्रकरणांमध्ये कायदेशीर कारवाई करण्यात आली.
यामध्ये चक्रीवादळ वाऱ्यांमुळे गोवा स्पंज अँड पॉवर लिमिटेडची चिमणी कोसळणे, जुवारी ॲग्रो केमिकल्स लिमिटेडमधील तीन मृत्यू आणि लोटली येथील विजय मरीन सर्व्हिसेसमधील पाच मृत्यू आणि दोन जखमी यांचा समावेश होता. यापैकी विजय मरीन सर्व्हिसेसमधील घटना ही सर्वात प्राणघातक होती.
कायदेशीर कारवाई सुरू करण्यात आलेल्या प्रकरणांमध्ये हिमगिरी कास्टिंग, बर्जर बेकर कोटिंग, गोवा स्टील्स आणि मॉडेल इन्फ्रा कॉर्पोरेशन यांचा समावेश होतो. फक्त कुंडई येथील सुपर इंडिया (एफआरपी) मधील नऊ कामगार जखमी झाल्याच्या प्रकरणातच मालक आणि व्यवस्थापक या दोघांनाही न्यायालयाने दोषी ठरवले. पंधरा प्रकरणे सक्रिय तपासाखाली असून त्यांना अद्याप बंद किंवा कायदेशीर कारवाई असा दर्जा देण्यात आलेला नाही. यामध्ये सिप्ला, हिंदुस्तान यांसारख्या कंपन्यांचा समावेश आहे.
कोका-कोला बेव्हरेजेस, कॉमस्कोप इंडिया, वेदांता आयर्न अँड स्टील, पाक्सर्न्स पॅकेजिंग आणि सिंजेंटा बायोसायन्सेस ही प्रकरणे अहवाल सूचीच्या शेवटी दिसतात. यावरून असे सूचित होते की, चार वर्षांच्या कालावधीतील या सर्वात अलीकडील घटना आहेत.
त्या अहवालाच्या ऑगस्ट २०२६ च्या अंतिम मुदतीच्या जवळ घडल्या असण्याची शक्यता आहे. उपलब्ध डेटामध्ये अचूक तारखा नमूद केलेल्या नव्हत्या. प्रलंबित असलेल्या १५ प्रकरणांपैकी, १४ प्रकरणांमध्ये प्रत्येकी एका व्यक्तीला दुखापत झाली होती. म्हापसा येथील पाक्सर्न्स पॅकेजिंगमधील घटनेत एकाचा मृत्यू झाला.