Elon Musk Questions Ambani Over Starlink India Entry: भारतामध्ये सॅटेलाइट इंटरनेट सेवा सुरू करण्यावरून उद्योगपती इलॉन मस्क आणि केंद्र सरकार यांच्यातील वाद चांगलाच वाढला आहे. मस्क यांच्या स्टारलिंकला भारतात अद्याप परवानगी मिळालेली नाही. यावरून मस्क यांनी थेट उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्याबाबत प्रश्न उपस्थित केला आहे. ‘अंबानी हेच भारताचे खरे बॉस आहेत का?’ असा सवाल त्यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर केला. यानंतर काँग्रेस नेते आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनीही या वादात उडी घेतली.
मस्क यांनी बुधवारी भारतात स्टारलिंकच्या प्रवेशाला काही बडे उद्योगपती अडथळे आणत असल्याचा आरोप केला होता. मात्र, त्यांनी कोणाचेही नाव घेतले नव्हते. ‘ते कोण आहेत, याचा तुम्ही अंदाज लावू शकता,’ असे त्यांनी म्हटले होते.
त्यानंतर गुरुवारी मस्क यांनी थेट मुकेश अंबानी यांचा उल्लेख करत प्रश्न उपस्थित केला. भारत सरकारच्या नियमांचे पालन करण्यासाठी स्टारलिंकने पाच वर्षे प्रयत्न केले आहेत. जगातील १६५ हून अधिक देशांमध्ये स्टारलिंकला परवाना मिळाला आहे. मग भारतात अद्याप परवानगी का मिळत नाही, असा सवाल मस्क यांनी केला.
‘अंबानी हेच भारताचे खरे बॉस आहेत का?’ असे विचारत त्यांनी भारतातील स्टारलिंकच्या प्रवेशाबाबत नाराजी व्यक्त केली.
स्टारलिंकच्या प्रवेशावरून सुरू असलेल्या या वादात काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनीही प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी एक्सवर पोस्ट करत मस्क यांना उद्देशून म्हटले, ‘भारतामध्ये तुमचे स्वागत आहे, इलॉन. इथल्या दुसऱ्या एका व्यक्तीबद्दल समजल्यावर तुम्हाला आणखी बरेच काही कळेल.’
राहुल गांधी यांच्या या पोस्टला मस्क यांनी उत्तर दिले. ‘धन्यवाद, राहुल. ही परिस्थिती खरोखरच चिंताजनक आहे,’ असे त्यांनी म्हटले. मस्क आणि राहुल गांधी यांच्या या संवादामुळे स्टारलिंकच्या भारतातील प्रवेशाचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.
दरम्यान, दूरसंचार विभागाने स्टारलिंकच्या प्रवेशाबाबतचे आरोप फेटाळून लावले आहेत. भारतातील सॅटेलाइट इंटरनेट सेवांसाठीची नियमावली सर्व कंपन्यांसाठी समान आणि भेदभाव न करणारी असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले.
नियम किंवा त्यांची अंमलबजावणी एखाद्या कंपनीविरोधात केली जात असल्याचा आरोप निराधार आणि चुकीचा असल्याचे दूरसंचार विभागाने म्हटले आहे.
सरकारच्या म्हणण्यानुसार, भारतात सॅटेलाइट इंटरनेट सेवा सुरू करण्यासाठी स्टारलिंक, मुकेश अंबानी यांची रिलायन्स जिओ आणि सुनील भारती मित्तल यांच्या पाठबळाची युटेलसॅट वनवेब या तिन्ही कंपन्यांची सुरक्षा तपासणी सुरू आहे.
ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित कंपनीला पुढील टप्प्यात स्पेक्ट्रम मिळवण्यासाठी अर्ज करता येईल. तिन्ही कंपन्या सध्या नियामक प्रक्रियेच्या जवळपास समान टप्प्यावर असल्याचेही सरकारने स्पष्ट केले.
मस्क यांनी स्टारलिंकच्या गरजेबाबतही आपली भूमिका मांडली. भारतातील ज्या भागांमध्ये इंटरनेटची सुविधा कमी आहे किंवा मोबाइल नेटवर्क उपलब्ध नाही, अशा ठिकाणी स्टारलिंक उपयुक्त ठरू शकते, असे त्यांनी म्हटले.
मोठ्या शहरांमध्ये आणि श्रीमंत लोकांना आधीच चांगले इंटरनेट मिळते. मात्र, दुर्गम भागातील नागरिकांना अजूनही इंटरनेटसाठी संघर्ष करावा लागतो. स्टारलिंकला विरोध केल्यामुळे अशा नागरिकांचे नुकसान होते, असा दावा मस्क यांनी केला.
स्टारलिंकच्या माध्यमातून भारतातील दुर्गम भागांपर्यंत इंटरनेट पोहोचवता येईल, असेही त्यांनी सांगितले. स्टारलिंक ही उपग्रहांच्या माध्यमातून इंटरनेट सेवा पुरवणारी कंपनी आहे. पारंपरिक मोबाइल नेटवर्क किंवा जमिनीखालील केबल पोहोचवणे कठीण असलेल्या भागांमध्ये अशा सेवांचा उपयोग होऊ शकतो.
भारताच्या सॅटेलाइट इंटरनेट क्षेत्रात स्टारलिंकसोबत रिलायन्स जिओ आणि युटेलसॅट वनवेब या कंपन्याही सेवा सुरू करण्याच्या तयारीत आहेत.
इंडिया मोबाइल काँग्रेसदरम्यान भारती एअरटेलचे अध्यक्ष सुनील भारती मित्तल यांनी युटेलसॅट वनवेबलाही सेवा सुरू करण्यासाठी आवश्यक मंजुरीची प्रतीक्षा असल्याचे सांगितले.
दुसरीकडे, रिलायन्स जिओचे अध्यक्ष आकाश अंबानी यांनी कंपनीची या क्षेत्रातील तयारी वेगाने सुरू असल्याचे स्पष्ट केले. मात्र, सेवा नेमकी कधी सुरू होईल, याबाबत त्यांनी कोणतीही तारीख सांगितली नाही. ‘प्रत्येक भारतीय घरापर्यंत ब्रॉडबँड कनेक्शन पोहोचवण्याचे आमचे उद्दिष्ट आहे,’ असे आकाश अंबानी यांनी सांगितले.
भारतामध्ये स्टारलिंकची सेवा नेमकी कधी सुरू होईल, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. कंपनीला आवश्यक सुरक्षा तपासणी आणि नियामक मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण करावी लागणार आहे.
या प्रक्रियेत स्टारलिंकसोबत जिओ आणि युटेलसॅट वनवेब यांचाही समावेश आहे. त्यामुळे भारतातील सॅटेलाइट इंटरनेट बाजारपेठेत कोणती कंपनी आधी सेवा सुरू करणार, याकडे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, मस्क यांनी उपस्थित केलेले प्रश्न, राहुल गांधी यांची प्रतिक्रिया आणि केंद्र सरकारचे स्पष्टीकरण यामुळे या प्रकरणाला आता व्यावसायिक स्पर्धेसोबतच राजकीय वळणही मिळाले आहे.