Gold Silver Price Crash: सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण सुरू असून, गुंतवणूकदारांसह ग्राहकांनाही मोठा धक्का बसला आहे. गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी उच्चांक गाठणाऱ्या या दोन्ही मौल्यवान धातूंचे भाव आता झपाट्याने खाली येत आहेत. शुक्रवारी भारतीय बाजारातही सोन्या-चांदीच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण झाली. विशेष म्हणजे, चांदीचा भाव प्रतिकिलो 1.50 लाख रुपयांच्या खाली आला आहे. तर 24 कॅरेट सोन्याचा दर 10 ग्रॅममागे सुमारे 1.21 लाख रुपयांपर्यंत घसरला आहे.
लग्नसराईचा हंगाम सुरू होत असताना सोन्या-चांदीच्या दरातील ही घसरण ग्राहकांसाठी दिलासादायक ठरू शकते. मात्र, बाजारातील या घसरणीमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
शुक्रवारी चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण झाली. चांदीचा भाव एका दिवसात 7 टक्क्यांहून अधिक घसरून प्रतिकिलो 1,46,868 रुपयांवर आला. म्हणजेच एका दिवसात चांदी सुमारे 10 हजार रुपयांनी स्वस्त झाली.
विशेष म्हणजे, जानेवारी 2026 मध्ये चांदीचा भाव प्रतिकिलो 4.21 लाख रुपयांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचला होता. मात्र, त्यानंतर सातत्याने घसरण होत असून, सध्याचा भाव त्या उच्चांकापेक्षा जवळपास 2.75 लाख रुपयांनी कमी झाला आहे.
काही आठवड्यांपूर्वी चांदीचा भाव पुन्हा 1.50 लाख रुपयांच्या खाली येईल, अशी अपेक्षाही अनेकांना नव्हती. मात्र, जागतिक बाजारातील घडामोडींमुळे चांदीच्या किमतींवर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे.
चांदीप्रमाणेच सोन्याच्या किमतीतही मोठी घसरण झाली आहे. शुक्रवारी सोन्याचा भाव जवळपास 5 टक्क्यांनी खाली आला. 24 कॅरेट सोन्याचा दर 10 ग्रॅममागे सुमारे 1.21 लाख रुपयांपर्यंत घसरला. एका दिवसात सोन्याच्या किमतीत जवळपास 6 हजार रुपयांची घट झाली.
जानेवारी 2026 मध्ये सोन्याचा भाव 10 ग्रॅममागे सुमारे 1.91 लाख रुपयांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचला होता. मात्र, आता त्यात जवळपास 70 हजार रुपयांची घसरण झाली आहे.
शुक्रवारी बाजार सुरू होताच मल्टी कमोडिटी एक्सचेंजवर (MCX) सोन्या-चांदीच्या किमतींमध्ये मोठ्या प्रमाणात विक्री सुरू झाली. डिसेंबर वायदे चांदीचा भाव जवळपास 7 टक्क्यांनी घसरला. तर डिसेंबर वायदे सोन्याचा भाव 5 टक्क्यांनी खाली आला. या घसरणीमुळे गुंतवणूकदार आणि सराफा बाजारातील व्यापाऱ्यांमध्ये चिंता वाढली आहे.
सोन्या-चांदीच्या किमती घसरण्यामागे अमेरिकेतील आर्थिक घडामोडी हे महत्त्वाचे कारण मानले जात आहे. अमेरिकेतील महागाई अपेक्षेपेक्षा जास्त असल्याने तेथील केंद्रीय बँक म्हणजेच फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर वाढवण्याचा विचार करू शकते.
अमेरिकेत व्याजदर वाढण्याची शक्यता निर्माण झाल्याने गुंतवणूकदारांचा कल सोन्या-चांदीऐवजी डॉलरकडे वाढत आहे. डिसेंबरमधील फेडरल रिझर्व्हच्या बैठकीत व्याजदरात 0.25 टक्क्यांनी वाढ होण्याची शक्यता बाजाराकडून व्यक्त केली जात आहे.
व्याजदर वाढल्यास सोन्यासारख्या मालमत्तेत गुंतवणूक करण्यापेक्षा व्याज मिळणाऱ्या पर्यायांकडे गुंतवणूकदारांचा कल वाढू शकतो. त्यामुळे सोन्या-चांदीच्या मागणीवर परिणाम होतो.
अमेरिकेत व्याजदर वाढण्याच्या शक्यतेमुळे डॉलर अधिक मजबूत झाला आहे. डॉलरचा निर्देशांक गेल्या 19 महिन्यांतील उच्च पातळीच्या जवळ पोहोचला आहे.
जागतिक बाजारात सोन्या-चांदीचे व्यवहार प्रामुख्याने डॉलरमध्ये होतात. त्यामुळे डॉलर मजबूत झाल्यास इतर देशांच्या चलनांमध्ये सोने-चांदी खरेदी करणे महाग होते. परिणामी, जागतिक बाजारातील मागणी कमी होण्याची शक्यता निर्माण होते. याचाही सोन्या-चांदीच्या दरावर परिणाम होतो.
याशिवाय, शेअर बाजारातील विशेषतः कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये घसरण झाल्याने काही मोठ्या गुंतवणूकदारांनी नुकसान भरून काढण्यासाठी सोन्या-चांदीतील गुंतवणूक विकल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे बाजारातील विक्रीचा दबाव आणखी वाढला.
सोन्याच्या तुलनेत चांदीच्या दरात अधिक मोठी घसरण झाली आहे. याचे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे चांदीचा औद्योगिक वापर.
चांदीचा वापर केवळ दागिने आणि गुंतवणुकीसाठी होत नाही, तर इलेक्ट्रॉनिक्स, सौरऊर्जा उपकरणे आणि इतर आधुनिक तंत्रज्ञानाशी संबंधित उद्योगांमध्येही मोठ्या प्रमाणात केला जातो.
जागतिक अर्थव्यवस्थेचा वेग मंदावण्याची शक्यता आणि व्याजदर वाढण्याची भीती यामुळे औद्योगिक मागणी कमी होण्याची चिंता आहे. त्यामुळे चांदीच्या किमतीवर सोन्यापेक्षा अधिक दबाव निर्माण झाला आहे.
सोन्या-चांदीच्या दरातील चढ-उतार डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या बैठकीपर्यंत कायम राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे लगेचच दरांमध्ये मोठी सुधारणा होईल, असे सांगता येत नाही.
मात्र, जगभरातील केंद्रीय बँका सोन्याची खरेदी करत आहेत. तसेच आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील राजकीय तणावामुळे सोन्याला भविष्यात आधार मिळू शकतो.
अशा परिस्थितीत गुंतवणूकदारांनी घाईघाईने सोन्या-चांदीची विक्री करणे टाळावे, असा सल्ला बाजारातील तज्ज्ञ देत आहेत. दीर्घकालीन गुंतवणुकीचा विचार करणाऱ्यांनी एकाच वेळी मोठी रक्कम गुंतवण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करण्याचा पर्याय विचारात घ्यावा.
एकंदरीत, सोन्या-चांदीच्या दरातील सध्याची घसरण ग्राहकांसाठी खरेदीची संधी ठरू शकते. मात्र, बाजारातील अस्थिरता लक्षात घेता खरेदी किंवा गुंतवणुकीचा निर्णय घेताना सावधगिरी बाळगणे महत्त्वाचे आहे.