Yoga Practices : संसर्गजन्य आजार ही आपल्या जीवनातील काही नवी गोष्ट नाही. परंतु, विशेषतः पावसाळ्यात, आपले शरीर आवश्यक अँटीबॉडीज (प्रतिपिंडे) तयार करण्यास आणि या संसर्गांचा सामना करण्यास सक्षम असेल याची आपण खात्री केली पाहिजे. रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी काही गोष्टी करता येतात. या गोष्टी म्हणजे सर्व संसर्गांवर रामबाण उपाय आहेत असे नाही, परंतु जर या सोप्या गोष्टींचा सराव केला, तर सहा ते आठ आठवड्यांत रोगप्रतिकारशक्तीमध्ये लक्षणीय सुधारणा दिसून येऊ शकते. आम्ही ५ सोपे योगिक सराव उपलब्ध करून देत आहोत. रोगप्रतिकारशक्ती सुधारण्यासाठी 'सिंह क्रिया', मज्जासंस्थेत चैतन्य निर्माण करण्यासाठी 'योग नमस्कार', शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी वाढवण्यासाठी 'साष्टांग', शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्य साधण्यासाठी 'ईशा क्रिया', आणि मानसिक आरोग्यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी 'मिरॅकल ऑफ माईंड' ध्यान या क्रिया ऑनलाइन विनामूल्य उपलब्ध आहेत.
आज, हार्वर्ड मेडिकल स्कूल येथील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, 'सिंह क्रिया' ही साधी प्रक्रिया तुमची रोगप्रतिकारशक्ती कशी वाढवते, फुफ्फुसांची क्षमता कशी सुधारते आणि शरीरातील ऑक्सिजनच्या वितरणाची प्रक्रिया कशी अधिक चांगली करते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, जर तुम्ही काही दिवस याचा सराव केला आणि अचानक एखाद्या दिवशी तुम्हाला हा सराव करणे शक्य झाले नाही, तर याचा अर्थ असा की तुम्हाला श्वसनाशी संबंधित काहीतरी समस्या नक्कीच आहे. ती समस्या काहीही असू शकते, त्यामुळे तुम्ही तुमची वैद्यकीय तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
तुमच्या मज्जासंस्थेला एका विशिष्ट पातळीवर चैतन्याच्या अवस्थेत सक्रिय करण्यासाठी 'योग नमस्कार' अत्यंत महत्त्वाचा आहे. इतर प्राण्यांच्या तुलनेत मानवी अनुभव अधिक समृद्ध असतो, याचे मुख्य कारण म्हणजे आपली मज्जासंस्था अधिक विकसित झालेली आहे. तुम्हाला जीवनाचा अनुभव सखोलपणे आणि विविध पैलूंनिशी घ्यायचा असेल, तर मज्जासंस्थेची ही चैतन्यपूर्ण अवस्था अत्यंत आवश्यक आहे. लोक कॉफी पिऊन किंवा इतर काही गोष्टींच्या आधारे आपली मज्जासंस्था उत्तेजित करण्याचा प्रयत्न करतात; कारण जेव्हा ते मज्जासंस्थेला अशा प्रकारे चालना देतात, तेव्हा त्यांना एक प्रकारचा उत्साहपूर्ण अनुभव मिळतो. परंतु बाह्य पदार्थांच्या माध्यमातून मज्जासंस्था अधिक सक्रिय करण्याचे नेहमीच काहीतरी दुष्परिणाम होतात आणि ती स्थिती तुम्ही फार काळ टिकवून ठेवू शकत नाही. याउलट, जर तुम्ही काही आठवडे 'योग नमस्कार' केला, तर तुमची मज्जासंस्था नैसर्गिकरित्या अधिक सक्षम व चैतन्यशील होईल आणि जीवनाचा तुमचा एकूण अनुभव अधिक उत्साहपूर्ण बनेल.
रक्ताभिसरणातील ऑक्सिजनची पातळी वाढवण्यासाठी 'साष्टांग' हा आणखी एक सराव आहे. या आसनाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात शरीराचे आठ बिंदू जमिनीला टेकवले जातात आणि तिथे स्थिर ठेवले जातात. या स्थितीत, संपूर्ण श्वसनसंस्था एका विशिष्ट प्रकारे कार्य करते.
'ईशा क्रिया' ही मनाची संतुलित स्थिती प्राप्त करून देणारी १२ मिनिटांची एक साधी ध्यान-प्रक्रिया आहे. ती ऑनलाइन आणि सद्गुरु ॲपवर उपलब्ध आहे. ही क्रिया तुम्हाला अशी शक्यता उपलब्ध करून देते की, जेव्हा तुम्ही असेच सहजपणे बसता, तेव्हा तुम्ही आणि तुमच्या शरीरामध्ये, तुम्ही आणि तुमच्या मनामध्ये, तसेच तुम्ही आणि हे जग यांच्यामध्ये एक अंतर तयार होते. एकदा का तुम्ही स्वतःमध्ये अशी जागा निर्माण केली, आणि 'तुम्ही काय आहात' व 'काय नाही' हे ओळखले की, दुःखाचा अंत होतो. जेव्हा दुःखाची भीती उरत नाही, तेव्हा तुम्ही प्रत्येक गोष्टीकडे अत्यंत स्पष्टपणे पाहू शकता आणि तुमच्या बुद्धिमत्तेच्या व क्षमतेच्या जोरावर प्रत्येक समस्येचे निराकरण करू शकता. परिस्थिती तुम्हाला कधीही विचलित किंवा हतबल करणार नाही.
आज अशी बरीच वैद्यकीय माहिती उपलब्ध आहे जी हे सिद्ध करते की, जेव्हा तुम्ही आनंदी असता आणि जीवनात उत्साहाने सहभागी होता, तेव्हा तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती आणि शरीराचा प्रत्येक पैलू सामान्य स्थितीपेक्षा कितीतरी अधिक चांगल्या प्रकारे कार्य करतो. यासाठी एक गोष्ट होणे आवश्यक आहे, ती म्हणजे तुम्ही ऊर्जेने ओतप्रोत भरलेले असले पाहिजे. मिरॅकल ऑफ माईंड ॲप ७ मिनिटांची एक साधी ध्यान-प्रक्रिया उपलब्ध करून देते; ही प्रक्रिया कुठेही करता येते आणि त्याद्वारे जीवनात शांतता, आनंद व उत्साह निर्माण करता येतो. कोणत्याही अपवादाशिवाय, सर्व मानवांमध्ये स्वतःच्या आनंदाचे शिल्पकार बनण्याची आणि स्वतःच्या नशिबाचे स्वामी बनण्याची क्षमता असते. या पृथ्वीवरील प्रत्येक मानवाने मिरॅकल ऑफ माईंडचा अनुभव घ्यावा.