Sugar Cravings : गोड खाण्याची तीव्र इच्छा कमी करण्याचे काही सायंटिफीक उपाय!
आपल्याला गोड पदार्थ दिसला की तो खाण्याची इच्छा हमखास होते. गोड खाल्यामुळे मेंदूत डोपामाईन रिलिज होते त्यामुळे आनंदी वाटते परिणामी वारंवार गोड खाण्याची इच्छा होते. पण या गोडामुळे शरीरातील साखरेची पातळी वाढते
दुसरे कारण गोड खाण्याची तीव्र इच्छा (Sugar Cravings) ही शरीरातील रक्तातील साखरेची पातळी , हार्मोन्स आणि मेंदूतील ‘डोपामिन रिवॉर्ड सिस्टीम’ यांच्या असंतुलनामुळे निर्माण होते.
यावर शास्त्रज्ञ आणि आहारतज्ज्ञांनी काही प्रभावी उपाय सुचवले आहेत. प्रोटीनचे प्रमाण वाढवणे प्रथिनांमुळे तृप्ती देणारे 'पेप्टाइड YY' (PYY) हार्मोन वाढते आणि भुकेचे 'घ्रेलिन' (Ghrelin) हार्मोन कमी होते, ज्यामुळे साखर खाण्याची इच्छा कमी होते.
फायबर पचन मंदावते आणि रक्तातील ग्लुकोजची पातळी स्थिर ठेवते. अचानक साखर खावीशी वाटल्यास फळे (सफरचंद, पेरू किंवा बेरी) खा, ज्यामुळे नैसर्गिक गोडवाही मिळतो आणि फायबरमुळे ग्लुकोज स्पाइक येत नाही.
संशोधनानुसार शरीरात मॅग्नेशियमची कमतरता असल्यास चॉकलेट किंवा गोड खाण्याची तीव्र इच्छा होते. आहारात हिरव्या पालेभाज्या, भोपळ्याच्या बिया आणि सुकामेवा ठेवा.
मेंदू बऱ्याचदा तहान आणि भूक यांच्यातील संकेतांमध्ये गोंधळ करतो. जेव्हा गोड खावेसे वाटेल, तेव्हा आधी १ मोठा ग्लास पाणी प्या आणि १० मिनिटे थांबा. बहुतांश वेळा डिहायड्रेशनमुळे गोडाची तलप येते.
१५ मिनिटांचा नियम : तीव्र तलप साधारणपणे १० ते १५ मिनिटांपेक्षा जास्त काळ टिकत नसते. गोड खाण्याची इच्छा झाल्यावर स्वतःला सांगा की "मी १५ मिनिटांनी खाईन" आणि त्या वेळेत चालणे, वाचन किंवा फोनवर बोलणे यात लक्ष वळवा.
झोप अपूर्ण झाल्यास शरीरात 'कॉर्टिसोल' (ताण देणारे हार्मोन) वाढते, ज्यामुळे मेंदू झटपट ऊर्जेसाठी साखरेची मागणी करतो. दररोज किमान ७-८ तासांची गाढ झोप घेणे आवश्यक आहे.
जेवण नियमित वेळेवर घेतल्यास आणि जेवणात सॅलड, डाळ व चांगल्या फॅट्सचा समतोल राखल्यास ही तलप नैसर्गिकरीत्या कमी होते.
