या देशांमध्ये 1 जानेवारीला नवीन वर्ष साजरे केले जात नाही

नवी दिल्ली : जगभरात 1 जानेवारीला नवीन वर्षाचे स्वागत उत्साहात केले जाते. मात्र, आजही इथियोपिया, नेपाळ, इराण आणि अफगाणिस्तान यांसारखे देश आहेत, ज्यांचे स्वतःचे वेगळे कॅलेंडर असून ते त्यांच्या संस्कृती आणि इतिहासानुसार नवीन वर्ष साजरे करतात.

इथिओपिया (इथियोपियन कॅलेंडर) :

इथिओपियाचे कॅलेंडर जगापेक्षा 7 ते 8 वर्षे मागे चालते. येथे वर्षाचे 12 नाही तर 13 महिने असतात. इथिओपियामध्ये नवीन वर्ष 1 जानेवारीला नाही, तर 11 किंवा 12 सप्टेंबरला साजरी केले जाते, ज्याला एनकुतातश म्हणतात.

नेपाळ (विक्रम संवत) :

नेपाळमध्ये विक्रम संवत कॅलेंडर अधिकृतपणे पाळले जाते, जे ग्रेगोरियन कॅलेंडरपेक्षा 57 वर्षे पुढे आहे. नेपाळी नवीन वर्ष सहसा एप्रिल महिन्याच्या मध्यभागी (वैशाख 1) येते. यावेळी काठमांडू आणि भक्तपूरमध्ये मोठे सण साजरे केले जातात.

इराण आणि अफगाणिस्तान (नौरोज) :

इराण आणि अफगाणिस्तानमध्ये सोलर हिजरी कॅलेंडर वापरले जाते. हे जगातील सर्वात अचूक कॅलेंडर मानले जाते कारण ते सूर्याच्या हालचालीवर आधारित आहे. येथील नवीन वर्ष वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला म्हणजेच 20 किंवा 21 मार्चला येते, ज्याला नौरोज म्हटले जाते.

उत्तर कोरिया (ज्यूचे कॅलेंडर) :

उत्तर कोरियामध्ये ज्यूचे कॅलेंडर वापरले जाते. याची सुरुवात त्यांचा संस्थापक किम इल-सुंग यांच्या जन्मवर्षापासून (1912) होते. त्यानुसार, उत्तर कोरियामध्ये सध्या ज्यूचे 115 हे वर्ष सुरू आहे. जरी ते 1 जानेवारीला सुट्टी देत असले, तरी त्यांच्यासाठी ऐतिहासिक तारखांना अधिक महत्त्व असते. (2025-26 च्या अहवालांनुसार, उत्तर कोरिया आता हळूहळू जागतिक कॅलेंडरशी जुळवून घेत आहे.)

सौदी अरेबिया (हिजरी कॅलेंडर) :

सौदी अरेबियामध्ये सरकारी कामांसाठी आता 1 जानेवारी स्वीकारली गेली असली, तरी धार्मिक सण आणि सामाजिक कार्यासाठी आजही हिजरी (इस्लामिक) कॅलेंडरला महत्त्व दिले जाते, ज्याचे नवीन वर्ष दरवर्षी बदलत असते.

या विविधतेचे कारण काय?

ही कॅलेंडर्स केवळ तारखा सांगत नाहीत, तर त्या देशाचा इतिहास, तिथले हवामान आणि धार्मिक श्रद्धांचे दर्शन घडवतात. शेतीचे हंगाम आणि स्थानिक सण या कॅलेंडरवरच अवलंबून असतात.