वॉशिंग्टन : डायनासोरचा राजा मानल्या जाणाऱ्या ‘टायरानोसॉरस रेक्स’ (T. rex) च्या दातांच्या विश्लेषणातून एक नवीन आणि महत्त्वपूर्ण माहिती समोर आली आहे. टी-रेक्सच्या शरीराचे तापमान मानवाच्या शरीराच्या तापमानाइतकेच ऊबदार होते, असे संशोधकांचे म्हणणे आहे.
या शोधावरून हे सिद्ध होते की, टी-रेक्स हा आधुनिक सरपटणाऱ्या प्राण्यांप्रमाणे ऊर्जेसाठी उन्हात बसणारा आळशी प्राणी नव्हता, तर तो एक अत्यंत वेगवान, ऊर्जावान शिकारी आणि अन्न शोधणारा प्राणी होता. टी-रेक्सच्या शरीराचे तापमान ३६.३ अंश सेल्सिअस (९७.३ अंश फॅरेनहाईट) असल्याचे समोर आले आहे, जे मानव किंवा हत्तीच्या शरीराच्या तापमानाशी जुळणारे आहे. आधुनिक शीतरक्ती सरपटणाऱ्या प्राण्यांचे तापमान २८-३० अंश सेल्सिअस असते, तर पक्ष्यांचे तापमान ४०-४३ अंश सेल्सिअसच्या आसपास असते. यावरून टी-रेक्स ‘ट्रायसॅराटॉप्स’ किंवा ‘स्टेगोसॉरस’ सारख्या शीतरक्ती डायनासोरपेक्षा वेगळा होता हे स्पष्ट होते.
‘युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया, लॉस एंजिलीस’ (UCLA) चे भूवैज्ञानिक रँडन फ्लोरेस आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी मॉन्टाना येथील टी-रेक्सच्या तीन दातांमधील इनॅमलचे (Enamel) विश्लेषण केले. दातांमधील कार्बन आणि ऑक्सिजनच्या दुर्मीळ समस्थानिकांच्या रासायनिक बंधांचा अभ्यास करून हे तापमान मोजण्यात आले. ‘सायन्स ॲडव्हान्सेस’ या नियतकालिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झाले आहे. ६.८ कोटी ते ६.६ कोटी वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर राज्य करणाऱ्या या महाकाय मांसाहारी प्राण्याबद्दलची ही माहिती प्राचीन जीवशास्त्राच्या अभ्यासात महत्त्वाची ठरणार आहे.
