वॉशिंग्टन : अमेरिकेची अंतराळ संस्था ‘नासा’ने त्यांच्या आगामी ‘आर्टेमिस-३’ मोहिमेसाठी अंतराळवीरांच्या (क्रू) नावांची घोषणा केली आहे. नासाच्या मते, ही मोहीम मानवी इतिहासातील आजवरची सर्वात गुंतागुंतीची अंतराळ मोहीम असणार आहे. या महत्त्वाकांक्षी मोहिमेसाठी निवडण्यात आलेल्या चार सदस्यांच्या चमूमध्ये पुढील अंतराळवीरांचा समावेश आहे : रँडी ब्रेसनिक (नासाचे कमांडर), लुका पार्मिटानो (युरोपियन स्पेस एजन्सीचे अंतराळवीर) आणि या मोहिमेचे पायलट आंद्रे डगलस (नासाचे मिशन स्पेशालिस्ट) व फ्रँक रुबियो (नासाचे मिशन स्पेशालिस्ट). या मुख्य चमूव्यतिरिक्त नासाने रॉबर्ट हाइन्स यांची ‘बॅकअप क्रू मेंबर’ (राखीव सदस्य) म्हणून निवड केली आहे.
२०२७ चे उद्दिष्ट ठेवून आखण्यात आलेला नासाच्या चंद्र मोहिमेचा हा पुढील टप्पा आहे. या मोहिमेत अंतराळवीरांना पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेत पाठवले जाईल. तिथे ‘स्पेसएक्स’ आणि ‘ब्लू ओरिजिन’ या कंपन्यांनी विकसित केलेल्या व्यावसायिक चंद्र लँडर्सची चाचणी घेतली जाईल. जर ही कक्षीय चाचणी यशस्वी झाली, तर २०२८ मधील ‘आर्टेमिस-४’ मोहिमेचा मार्ग मोकळा होईल. नासाच्या सध्याच्या वेळापत्रकानुसार सर्व काही व्यवस्थित पार पडल्यास, आर्टेमिस-४ च्या माध्यमातून तब्बल ५४ वर्षांनंतर अमेरिकन नागरिक पुन्हा एकदा चंद्रावर पाऊल ठेवतील. ही मोहीम जवळपास दोन आठवडे (१४ दिवस) चालेल.
ही ‘आर्टेमिस-२’ च्या १० दिवसांच्या प्रवासापेक्षा चार दिवस जास्त असेल. यामुळे नासाला अंतराळातील महत्त्वाच्या ‘लाइफ सपोर्ट सिस्टम्स’ आणि ‘इन-फ्लाईट डॉकिंग’ (अंतराळात दोन याने जोडणे) ची चाचणी घेण्यासाठी अधिक वेळ मिळेल. चंद्रावर मानवी वस्ती कायमस्वरूपी स्थापन करण्याची नासाची योजना आहे. मात्र, अंतराळवीरांना चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरवण्यासाठी नासा ‘स्पेसएक्स’ आणि ‘ब्लू ओरिजिन’ या खासगी कंपन्यांवर अवलंबून आहे. नुकतेच या दोन्ही कंपन्यांच्या प्रकल्पांना काही मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागला आहे. या मोहिमेत पायलटची भूमिका बजावणारे लुका पार्मिटानो हे युरोपियन स्पेस एजन्सीचे अंतराळवीर असून, आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाचे कमांडर पद भूषवणारे ते पहिले इटालियन नागरिक आहेत. ९ जून रोजी झालेल्या पत्रकार परिषदेत ते भावुक झाले होते. ते म्हणाले, ‘‘जर मी भावुक झालो तर मी आधीच माफी मागतो; पण सर्वात आधी, मी अत्यंत कृतज्ञ आहे. नासाने मला या अद्भुत लोकांच्या समूहाचा, या चमूचा भाग बनण्याची आणि उड्डाण करण्याची संधी दिली, याबद्दल मी मनापासून आभारी आहे.’’
