

टोकियो : जपानच्या उत्तर किनारपट्टीवर नुकतीच एक अत्यंत सुंदर आणि गडद निळ्या रंगाची जेलीफिश आढळून आली आहे. ही जेलीफिश पाहून शास्त्रज्ञ चकित झाले असले, तरी या घटनेने त्यांच्या चिंतेतही भर घातली आहे. निसर्गातील हा बदल समुद्रातील वाढत्या तापमानाचा एक मोठा संकेत असल्याचे मानले जात आहे. या जेलीफिशला शास्त्रज्ञांनी ‘समुराई जेलीफिश’ असे नाव दिले आहे. याचे कारण म्हणजे, या जेलीफिशचा आकार प्राचीन जपानी राजांच्या मुकुटासारखा दिसतो. ही जेलीफिश साधारणपणे उष्ण कटिबंधातील गरम पाण्याच्या भागात आढळते; मात्र जपानच्या थंड भागात ती दिसण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
शास्त्रज्ञांच्या मते, समुद्राच्या पाण्यात होणारे बदल या स्थलांतरामागे कारणीभूत आहेत. ग्लोबल वॉर्मिंग : पृथ्वीवरील वाढती उष्णता आणि समुद्राच्या बदलत्या लाटांमुळे सागरी जीव आपले जुने घर सोडून हजारो किलोमीटर दूर जात आहेत. लाटांचा बदलता मार्ग : समुद्राचे पाणी गरम झाल्यामुळे आणि लाटांची दिशा बदलल्यामुळे ही जेलीफिश उत्तर दिशेला वाहत आली असावी, असा अंदाज आहे. 2025 चे संशोधन : एका नवीन संशोधनानुसार, समुद्रातील प्रवाह आता केवळ वैयक्तिक जीवच नाही, तर जेलीफिश आणि इतर लहान जीवांच्या संपूर्ण वसाहती एका ठिकाणाहून दुसर्या ठिकाणी घेऊन जात आहेत.
ही निळी जेलीफिश दिसायला जितकी मोहक आहे, तितकेच तिचे परिणाम धोकादायक असू शकतात. जेव्हा एखादा नवीन जीव दुसर्या प्रदेशात जातो, तेव्हा तो तिथल्या मूळ माशांचे अन्न हिरावून घेऊ शकतो, ज्यामुळे पर्यावरणाचे संतुलन बिघडते. काही बाह्य जीव नवीन ठिकाणी विषारी घटक पसरवू शकतात. गेल्या 10 वर्षांत असे दिसून आले आहे की, गरम पाण्यातील मासे आणि खेकडे आता अशा थंड भागात पोहोचत आहेत, जिथे त्यांचे जगणे पूर्वी अशक्य मानले जात होते.सुदैवाने, जपानमध्ये आतापर्यंत या जेलीफिशमुळे कोणत्याही मानवाला इजा झालेली नाही. मात्र, समुद्राच्या सीमा संपत चालल्या असून निसर्ग आपल्याला गंभीर इशारा देत असल्याचे शास्त्रज्ञांनी म्हटले आहे.