कॅलिफोर्निया : अमेरिकेतील मिसुरीमध्ये 70 मिलियन वर्षांपूर्वीचा डायनासोरचा भ्रूण एका जीवाश्म अंड्यात सापडला आहे. ‘द डेली गॅलेक्सी’ नुसार, हा दुर्मीळ शोध आतापर्यंतच्या सर्वात चांगल्या प्रकारे जतन केलेल्या डायनासोरच्या भ्रूणांपैकी एक आहे. डायनासोरच्या विकासाबद्दल आणि आधुनिक पक्ष्यांशी असलेल्या त्यांच्या उत्क्रांतीवादी संबंधांबद्दल यामुळे मौल्यवान माहिती उपलब्ध होणे शक्य असल्याचे याबाबत जीवाश्म शास्त्रज्ञांनी बोलताना सांगितले.
मिसुरी हे सामान्यतः मोठ्या डायनासोरच्या शोधांसाठी ओळखले जात नाही, ज्यामुळे हा शोध अधिकच मनोरंजक ठरतो. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की, हा प्रदेश कोट्यवधी वर्षांपूर्वी प्राचीन समुद्रकिनारचा भाग होता, ज्यामुळे अंड्याचे जतन होण्यास मदत झाली असावी. गाळाच्या थराखाली दबून राहिल्याने भ्रूण बहुतेक अखंड राहिले, ज्यामुळे जीवाश्मशास्त्रज्ञांना त्याची रचना आणि संभाव्य अंडी उबवण्याच्या वर्तनाचा अभ्यास करण्याची एक दुर्मीळ संधी मिळाली. या शोधाचा सर्वात आकर्षक पैलू म्हणजे अंड्याच्या आत भ्रूणाची मुरडलेली मुद्रा, जी आधुनिक पक्ष्यांच्या भ्रूणांमध्ये अंडी उबवण्यापूर्वी दिसणार्या टकिंग स्थितीसारखीच आहे. टकिंग हे एक महत्त्वाचे अस्तित्व टिकवण्याचे तंत्र आहे जे पिलांना यशस्वीरित्या अंडीतून बाहेर पडण्यास मदत करते. हे सूचित करते की काही डायनासोर अंडी उबवण्यापूर्वी असेच वर्तन दर्शवत असतील, ज्यामुळे डायनासोर आणि पक्ष्यांमधील उत्क्रांतीवादी संबंध आणखी द़ृढ होतो.
शास्त्रज्ञ आता तपास करत आहेत की, भ्रू का उबवले नाही. संभाव्य स्पष्टीकरणांमध्ये पर्यावरणीय बदल, परभक्षण किंवा नैसर्गिक विकृती यांचा समावेश आहे ज्यामुळे त्याचा विकास थांबला असेल. हा शोध डायनासोरच्या पुनरुत्पादन आणि भ्रूणीय विकासाच्या संशोधनासाठी नवीन मार्ग उघडतो, ज्यामुळे पूर्वी कधीही न पाहिलेल्या प्रकारे प्रागैतिहासिक जीवनावर प्रकाश पडतो.
