कॅनबेरा : अंटार्क्टिका हा पृथ्वीवरील सर्वात थंड आणि मानवी वस्ती नसलेला खंड आहे. इथे शून्य अंश सेल्सिअसपेक्षा कितीतरी खाली असणारे तापमान, वेगाने वाहणारे, गोठवणारे वारे आणि बर्फाच्छादित खडतर भूभाग असतो. अशा अत्यंत प्रतिकूल वातावरणातही काही पक्षी केवळ जगतातच असे नाही, तर त्यांनी या पर्यावरणाशी स्वतःला आश्चर्यकारकपणे जुळवून घेतले आहे. यामध्ये 'वंडरिंग अल्बाट्रॉस' आणि 'दक्षिण ध्रुवीय स्कुआ' (South Polar Skua) या दोन पक्ष्यांचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. वंडरिंग अल्बाट्रॉस हा त्याच्या पंखांच्या विशाल विस्तारासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे. या पक्ष्याची शारीरिक रचना आणि उडण्याची पद्धत अंटार्क्टिकाच्या वादळी वाऱ्यांचा पुरेपूर फायदा घेण्यास मदत करते.
वंडरिंग अल्बाट्रॉसच्या पंखांचा विस्तार सुमारे ३.१ ते ३.५ मीटर (अंदाजे ११ फूट) असतो, जो जगातील सर्व जिवंत पक्ष्यांमध्ये सर्वाधिक आहे. हा पक्षी 'डायनॅमिक सोअरिंग' नावाच्या तंत्राचा वापर करतो. पंख न हलवता (फडफडवता) तो महासागरावरील वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यांच्या मदतीने तासनतास आणि हजारो किलोमीटर उडू शकतो. यामुळे उडताना त्याच्या शरीरातील अत्यंत कमी ऊर्जा खर्च होते. हे पक्षी त्यांचा बहुतांश काळ समुद्रावर उडण्यात घालवतात आणि प्रामुखाने अंटार्क्टिक क्रिल, मासे आणि स्क्विड यांची शिकार करतात. समुद्रकिनाऱ्यावरील सुरक्षित बेटांवरच ते केवळ प्रजननासाठी उतरतात. दक्षिण ध्रुवीय स्कुआ हा पक्षी अंटार्क्टिकाच्या अगदी आतील भागात (ध्रुवीय बर्फावर) घरटी बांधून प्रजनन करणाऱ्या मोजक्या पक्ष्यांपैकी एक आहे. या पक्ष्याचा आक्रमक स्वभाव आणि हुशारी त्याला अंटार्क्टिकाच्या अत्यंत कठीण परिस्थितीत टिकवून ठेवते.
इतर अनेक पक्षी हिवाळ्यात अंटार्क्टिका सोडून उत्तर भागाकडे स्थलांतर करतात; मात्र स्कुआ अत्यंत उणे तापमानात आणि बर्फाळ वादळातही उत्तर ध्रुवीय आणि अंटार्क्टिक किनारपट्टीवर तग धरून राहतात. स्कुआ हा संधीसाधू शिकारी मानला जातो. तो समुद्रातील मासे आणि क्रिल खातोच; पण त्याचबरोबर पेंग्विनच्या वसाहतींमधून पेंग्विनची अंडी आणि लहान पिल्ले पळवून खाण्यात तो अत्यंत हुशार असतो. आपल्या घरट्याचे आणि पिल्लांचे रक्षण करण्यासाठी हे पक्षी मानवावर किंवा इतर मोठ्या प्राण्यांवरही न घाबरता हल्ला करतात. अंटार्क्टिकामधील बर्फाळ वारे आणि अन्‍नटंचाईचा सामना करण्यासाठी या दोन्ही पक्ष्यांच्या शरीरावर अत्यंत दाट आणि पाण्याचा परिणाम न होणारे पंखांचे आवरण असते. त्यांच्या त्वचेखाली असणारा चरबीचा थर शरीरातील उष्णता बाहेर पडू देत नाही.