पॅरिस : उपग्रह छायाचित्रांमधून युरोपमधील नद्यांची अत्यंत भीषण आणि चिंताजनक स्थिती समोर आली आहे. तीव्र उष्णतेच्या लाटा आणि दीर्घकालीन दुष्काळामुळे युरोपमधील प्रमुख जलस्रोत वेगाने आटत असून, वाळूचे पट्टे आणि कोरडे पडलेले नदीकिनारे उघडे पडले आहेत. युरोप हा जगातील सर्वाधिक वेगाने उष्ण होणारा खंड ठरत असल्याने या नद्यांचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे.
युरोपची दुसरी सर्वात लांब नदी असलेल्या डॅन्यूबच्या पाण्याची पातळी हंगेरीमधील बुडापेस्ट येथे अवघ्या ४ इंचांवर आली आहे. यामुळे हंगेरीच्या ‘पाक्स’ अणुऊर्जा प्रकल्पातील बहुतांश रिॲक्टर्स बंद पडले असून, देशात वीज संकट उभे ठाकले आहे. रोमानियामध्येही अणुऊर्जा प्रकल्पाला पाणी पुरवण्यासाठी नौदलाने खडकांवर स्फोट घडवून पाण्याचा प्रवाह वळवण्याचा प्रयत्न केला आहे. दुसरीकडे, जर्मनीमधील व्यापाराची प्रमुख धमनी मानली जाणारी ‘ऱ्हाईन’ नदीही अत्यंत खालावली आहे. पश्चिम जर्मनीतील कॉब येथे पाण्याची पातळी ९ इंचांवर घसरल्याने मालवाहू जहाजांना त्यांची क्षमता तब्बल ८० टक्क्यांनी कमी करावी लागली आहे. यामुळे वाहतूक खर्च वाढून पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे.
ऐतिहासिक अवशेष उघड
पर्यटन ठप्प : अनेक जलपर्यटन (क्रूझ) फेऱ्या रद्द करण्यात आल्या असून, बल्गेरियात एक क्रूझ वाळूच्या बंधाऱ्यात अडकल्याची घटना घडली.
ऐतिहासिक शोध : नद्या कोरड्या पडल्यामुळे सर्बियात दुसऱ्या महायुद्धातील बुडालेली नाझी युद्धनौका आणि उत्तर बल्गेरियात प्राचीन मॅमथचे अवशेष उघडे पडले आहेत.
इतर नद्यांची स्थिती : इटलीतील पो आणि फ्रान्समधील लॉयर नद्यांच्या पाण्याची पातळीही चिंताजनक पातळीवर पोहोचली आहे.
पर्यावरणतज्ज्ञांचा गंभीर इशारा
तज्ज्ञांच्या मते, हिवाळ्यात आल्प्स पर्वतावर झालेली कमी बर्फवृष्टी आणि लागोपाठ आलेल्या उष्णतेच्या लाटा ही या परिस्थितीची प्रमुख कारणे आहेत. जागतिक तापमानवाढ अशीच सुरू राहिल्यास जलसंकट अधिक तीव्र होईल. केवळ तात्पुरते उपाय न शोधता हरितगृह वायूंच्या उत्सर्जनात तातडीने मोठी कपात करणे हाच यावरील एकमेव शाश्वत उपाय आहे.
