नवी दिल्ली : पर्यावरणातील बदल, वणवे आणि मानवनिर्मित प्रदूषणामुळे जागतिक हवेची गुणवत्ता कमालीची खालावली आहे.
‘IQAir' ने प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या ‘जागतिक हवा गुणवत्ता अहवाल 2025’नुसार, जगातील 143 पैकी 130 देश (अंदाजे 91 टक्के) जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) वार्षिक सरासरी PM2.5 मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यात अपयशी ठरले आहेत. या अहवालानुसार, पाकिस्तान हा 2025 मध्ये जगातील सर्वात प्रदूषित देश ठरला आहे. पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद हे जगातील सहावे सर्वात प्रदूषित राजधानीचे शहर आहे. भारत या यादीत सहाव्या क्रमांकावर असून, भारताची राजधानी नवी दिल्ली सलगपणे जगातील सर्वाधिक प्रदूषित राजधानी ठरली आहे. विशेष म्हणजे, जगातील 10 सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी 5 शहरे एकट्या भारतातील आहेत.
WHO मानकांचे उल्लंघन : जगातील केवळ 13 देश (14 टक्के शहरे) WHO च्या हवेच्या गुणवत्तेचे मानक पूर्ण करू शकले आहेत. 2023 मध्ये हे प्रमाण 17 टक्के होते, जे आता कमी झाले आहे. सर्वात स्वच्छ हवा : ओशनिया खंडातील देशांमध्ये हवेची गुणवत्ता सर्वोत्तम आढळली आहे. फ्रेंच पॉलिनेशिया हा 2025 मधील जगातील सर्वात स्वच्छ हवेचा देश ठरला आहे. दक्षिण आशियाला सर्वाधिक फटका : मध्य आणि दक्षिण आशियातील देशांमध्ये प्रदूषणाची पातळी सर्वाधिक नोंदवण्यात आली आहे. हे हवेतील असे सूक्ष्म कण आहेत जे श्वासाद्वारे फुफ्फुसांच्या खोलवर आणि थेट रक्तप्रवाहात जाऊ शकतात, ज्यामुळे आरोग्याच्या गंभीर समस्या उद्भवू शकतात. या सर्वेक्षणासाठी 143 देशांमधील सुमारे 10,000 शहरांमधील 80,000 हून अधिक सेन्सर्सचा डेटा वापरण्यात आला आहे.
