बीजिंग : हजारो वर्षांपासून, भारतातील लोक सकाळी स्नान करतात, ही पद्धत योग्य आणि सर्व प्रकारे फायदेशीर मानली जाते. पारंपरिकपणे शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासाठी ते आवश्यक मानले जाते. अनेक शेजारील आशियाई देशांमध्ये, दिनचर्या उलट आहे. तेथील लोक संध्याकाळी किंवा रात्री झोपण्यापूर्वी ताजेतवाने होण्यासाठी आंघोळ करतात. जपान, कोरिया आणि चीनसारखे देश ही जुनी परंपरा पाळतात.
अमेरिका, युरोप आणि कॅनडासारख्या पाश्चात्त्य देशांमध्ये, सकाळी आंघोळीला प्राधान्य दिले जाते. याउलट, अनेक आशियाई देशांमध्ये, रात्री आंघोळ करणे हे सर्वसामान्य प्रमाण आहे, जे दिवसभरातील विषारी पदार्थ आणि घाण शरीरातून स्वच्छ करते आणि त्याचबरोबर आराम आणि चांगली झोप देते असे मानले जाते. जपान आणि चीनमध्ये कामाची पद्धत खूप कडक आहे. दिवसभराच्या प्रचंड कामानंतर शरीराचा थकवा घालवण्यासाठी आणि स्नायूंना आराम देण्यासाठी ते रात्री गरम पाण्याने आंघोळ (विशेषतः जपानमध्ये ‘ओन्सेन’ किंवा ‘फ्युरो’) करण्याला प्राधान्य देतात. बाहेरून आल्यावर अंगावर धूळ आणि प्रदूषण असते. अस्वच्छ शरीराने अंथरुणावर जाणे त्यांना अयोग्य वाटते.
‘स्वच्छ शरीराने झोपणे’ हा त्यांच्या शिष्टाचाराचा भाग आहे. रात्री गरम पाण्याने आंघोळ केल्यामुळे शरीराचे तापमान नियंत्रित होते, ज्यामुळे लवकर आणि गाढ झोप लागण्यास मदत होते. सकाळी उठल्यानंतर ऑफिस किंवा कामावर जाण्यासाठी त्यांच्याकडे वेळ कमी असतो. रात्रीच आंघोळ उरकल्यामुळे सकाळचा वेळ वाचतो. भारतात आंघोळ ही केवळ शरीराची स्वच्छता नसून ती ‘शुद्धी’ मानली जाते. सकाळी आंघोळ करून देवाची पूजा करणे आणि प्रसन्न मनाने दिवसाची सुरुवात करणे ही आपली परंपरा आहे. मात्र, अनेक देशांमधील लोक रात्रीच आंघोळ करतात. दिवसभर काम केल्यानंतर, कोरियन लोक रात्रीच्या वेळी स्नान करतात जेणेकरून ते आराम करतील, शरीराला आराम देतील आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारतील.
चिनी संस्कृतीत, रात्रीचे स्नान स्वच्छतेसाठी महत्त्वाचे मानले जाते. ते दिवसभर जमा होणारी नकारात्मक ऊर्जा, घाम आणि बॅक्टेरिया काढून टाकण्यास मदत करते, विशेषतः दमट आणि उष्णकटिबंधीय हवामानात. रात्रीचे स्नान हे आरोग्य, उत्पादकता आणि शांत झोपेशी देखील संबंधित आहे. जपानमध्ये, रात्रीचे स्नान परंपरा आणि कार्य संस्कृतीत खोलवर रुजलेले आहे. दीर्घ आणि तणावपूर्ण कामाच्या दिवसांमध्ये, झोपण्यापूर्वी स्नान केल्याने दिवस संपल्याचे संकेत मिळतात, ताण कमी होण्यास मदत होते, स्नायूंना आराम मिळतो आणि मन झोपेसाठी तयार होते.
