

टोकियो : तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात जपानने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. जपानने आपल्या पहिल्या ‘फुल-स्टॅक रूम-टेम्परेचर क्वांटम कॉम्प्युटर’चा यशस्वीरीत्या प्रारंभ (Switch on) केला आहे. सामान्य खोलीच्या तापमानावर (Room Temperature) कार्य करण्याची क्षमता हे या क्वांटम कॉम्प्युटरचे मुख्य वैशिष्ट्य असून, भविष्यात त्याची क्षमता १०,००० क्युबिट्सपर्यंत वाढवण्याचा मानस संशोधकांनी व्यक्त केला आहे.
पारंपरिक क्वांटम कॉम्प्युटर्सना कार्यक्षम राहण्यासाठी अत्यंत थंड वातावरणाची (शून्य अंश सेल्सिअसच्या खाली प्रचंड तापमान) गरज असते. ही यंत्रणा थंड ठेवण्यासाठी अत्यंत महागड्या आणि जटिल कूलिंग सिस्टीमचा वापर करावा लागतो. मात्र, जपानने विकसित केलेला हा नवीन क्वांटम कॉम्प्युटर सामान्य तापमानातही सुरळीतपणे काम करू शकतो. यामुळे कूलिंग सिस्टीमवर होणारा प्रचंड खर्च आणि ऊर्जेची बचत होणार आहे. हा कॉम्प्युटर ‘फुल-स्टॅक’ प्रणालीवर आधारित आहे, म्हणजेच यात हार्डवेअरपासून ते सॉफ्टवेअर आणि अल्गोरिदमपर्यंतच्या सर्व स्तरांचे एकत्रीकरण करण्यात आले आहे. या यशामुळे क्वांटम कॉम्प्युटिंगचा वापर अधिक व्यावहारिक, सोपा आणि व्यावसायिक स्तरावर करणे शक्य होणार आहे.
सध्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यानंतर, शास्त्रज्ञांचे पुढील मुख्य उद्दिष्ट या सिस्टीमची कार्यक्षमता वाढवून ती १०,००० क्युबिट्सपर्यंत पोहोचवणे हे आहे. क्युबिट्सची संख्या जितकी जास्त, तितकी या कॉम्प्युटरची कठीण आणि गुंतागुंतीची गणिते सोडवण्याची क्षमता प्रचंड पटीने वाढेल. या शोधामुळे औषध निर्माण, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय), फायनान्स, हवामान बदल आणि मटेरियल सायन्स यांसारख्या अनेक महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये क्रांतिकारक बदल घडून येतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.