नाव ग्रीनलँड; हिरवळच नाही!

न्यूक : डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँड विकत घेण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे, ज्यामुळे हे बेट चर्चेत आले आहे. डेन्मार्कचा भाग असलेले ग्रीनलँड जगातील सर्वात मोठे बेट आहे; परंतु कमी लोकसंख्या आणि अनोख्या हवामानामुळे प्रसिद्ध आहे. बर्फाच्छादित ग्रीनलँडचे महत्त्व पर्यावरणीय अभ्यासासाठी खूप महत्त्वाचे मानले जाते. अमेरिकेचे नवनिर्वाचित अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँड खरेदी करण्याची इच्छा व्यक्त केल्याने हे अनोखे बेट चर्चेत आले आहे. पण या बेटाबद्दल अनेक लोकांना चुकीची माहिती आहे. काही गोष्टी तर त्याबद्दल धक्कादायक वाटू शकतात. अमेरिकेचे नवनिर्वाचित अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँड खरेदी करण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. ते असे का करू इच्छितात यावर सध्या चर्चा सुरू आहे. पण याहून महत्त्वाचा प्रश्न हा आहे की, कमी लोकसंख्या असलेल्या ग्रीनलँडसारख्या बेटात जगाला इतका रस का आहे?

ग्रीनलँड हे उत्तर ध्रुवाजवळचे एक मोठे बेट आहे. ते रशिया आणि कॅनडाच्या दरम्यान आहे. हवामान अभ्यासाच्या द़ृष्टीने ते खूप महत्त्वाचे आहे. पण ज्या बेटाला लोकांनी शतकानुशतके भेटही दिली नाही, त्याचे जगात काय महत्त्व आहे, ते पाहणे तितकेच रंजक आहे. ग्रीनलँड सध्या डेन्मार्कचा एक भाग आहे. नकाशावर ते भारतापेक्षा मोठे राष्ट्र दिसते, पण ते तसे नाही. तरीही ते जगातील सर्वात मोठे बेट आहे. 21.6 लाख चौरस किलोमीटरचे हे बेट हिमनदी आणि बर्फाने व्यापलेले आहे. याची लोकसंख्या सुमारे 56 हजार 500 आहे.

तसे पाहता, ग्रीनलँड अजूनही स्व-शासित राष्ट्र आहे. पण तांत्रिकद़ृष्ट्या ते अजूनही डेन्मार्कच्या अखत्यारीत आहे. 1921 मध्ये ग्रीनलँडचे काही भाग वसाहती बनवण्यात आल्या आणि 1953 मध्ये संपूर्ण ग्रीनलंड डेन्मार्कचा भाग बनला. 1979 मध्ये ग्रीनलँडला काही प्रमाणात गृह नियम देण्यात आला. पण 2009 मध्ये त्याचा विस्तार करण्यात आला आणि ग्रीनलंडला अधिक अधिकार मिळाले, जे आणखी वाढू शकतात. ग्रीनलँडमध्ये रस्ते आहेत. पण ते फक्त समुद्रकिनार्‍याजवळ आहेत. ग्रीनलँडमध्ये असा कोणताही रस्ता नाही जो इथल्या कोणत्याही शहराला जोडतो. सर्व रस्ते शहराबाहेर थांबतात. इथला सर्वात लांब रस्ता फक्त 35 किलोमीटरचा आहे. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे येथे हिरवळपणाचा मागमूस नसतानाही याला ग्रीनलँड म्हणतात. पण याहूनही आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे हे नाव त्याला प्रसिद्धीच्या उद्देशाने देण्यात आले. ग्रीनलँडची खास गोष्ट म्हणजे वृक्षहीन आणि कमी लोकसंख्येचा देश असूनही येथील लोक खूप सक्रिय आहेत आणि येथे अनेक अ‍ॅक्टिव्हिटीज होतात. येथे अनेक सुंदर स्थळे आहेत, जी दूरदूरहून लोक पाहण्यासाठी येतात. मासेमारी ही एक सोपी आणि सामान्य गोष्ट आहे, जी इथल्या संस्कृतीचा एक भाग आहे. येथे दरवर्षी उन्हाळ्यात सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते.