लंडन : वैद्यकीय क्षेत्रात भविष्यात रुग्णांना औषध देण्याची पद्धत पूर्णपणे बदलून टाकणारा एक क्रांतिकारी शोध शास्त्रज्ञांनी लावला आहे. जनुकीय बदल केलेले (Genetically modified) जंतू आता थेट सजीव शरीराच्या आत जाऊन स्वतः औषध तयार करू शकतात आणि ते अचूक ठिकाणी पोहोचवूही शकतात, असा दावा शास्त्रज्ञांनी एका नवीन संशोधनात केला आहे.
या तंत्रज्ञानामुळे भविष्यात कर्करोग किंवा शरीराच्या आतील गंभीर आजारांवर अतिशय अचूकपणे उपचार करणे शक्य होणार आहे. आतापर्यंत रुग्णांना गोळ्या, सिरप किंवा इंजेक्शनद्वारे बाहेरून औषध दिले जाते. परंतु, बऱ्याचदा हे औषध संपूर्ण शरीरात पसरते आणि त्याचे दुष्परिणाम होतात. शास्त्रज्ञांनी यावर उपाय म्हणून अत्यंत सूक्ष्म अशा जंतूंच्या जनुकांमध्ये बदल केले आहेत. हे जंतू सजीवाच्या शरीरात प्रवेश केल्यानंतर, एखाद्या छोट्या कारखान्याप्रमाणे तिथल्या तिथे विशिष्ट रोगाशी लढण्यासाठी आवश्यक असलेले औषध स्वतःच तयार करतात. अचूक लक्ष्य : हे जनुकीय बदल केलेले जंतू शरीरातील आजारी पेशी किंवा ट्यूमरचा अचूक शोध घेतात. औषध निर्मिती आणि पुरवठा : योग्य ठिकाणी पोहोचताच हे जंतू औषधांचे रेणू तयार करण्यास सुरुवात करतात आणि ते थेट बाधित पेशींमध्ये सोडतात. दुष्परिणाम कमी होणार : औषध थेट आजारी भागावरच काम करत असल्यामुळे शरीराच्या इतर निरोगी भागांना आणि पेशींना धक्का लागत नाही, ज्यामुळे उपचारांचे दुष्परिणाम नगण्य होतात.
साधारणपणे सूक्ष्म जंतू किंवा परजीवींना मानवी शरीरासाठी हानिकारक मानले जाते. मात्र, त्याच जंतूंचा वापर मानवी कल्याणासाठी आणि थेट औषध पुरवठ्यासाठी करण्याचे हे तंत्रज्ञान वैद्यकीय क्षेत्रात ‘गेम चेंजर’ ठरू शकते. विशेषतः ज्या आजारांमध्ये शरीराच्या अत्यंत दुर्गम किंवा नाजूक भागात औषध पोहोचवणे कठीण असते, तिथे हे ‘बायोलॉजिकल रोबोटस्’ अत्यंत प्रभावी ठरणार आहेत.
आता पुढे काय?
शास्त्रज्ञांच्या मते, हे प्रयोग सध्या प्रयोगशाळेत सजीवांवर यशस्वी झाले असले, तरी मानवावर याचा थेट वापर करण्यापूर्वी अजून बऱ्याच चाचण्या आणि सखोल अभ्यास केला जाणार आहे. हे जंतू मानवी शरीरासाठी पूर्णपणे सुरक्षित कसे राहतील आणि त्यांचे काम पूर्ण झाल्यावर ते शरीरातून कसे नष्ट होतील, यावर सध्या पुढील संशोधन सुरू आहे. तरीही, भविष्यातील औषधोपचारांच्या दृष्टीने हे एक अतिशय मोठे आणि आशादायक पाऊल मानले जात आहे.
