

वॉशिंग्टन : पृथ्वीवर अशी अनेक सुंदर आणि रहस्यमय ठिकाणे आहेत, जिथे निसर्गाचे वेगवेगळे रूप पाहायला मिळते. परंतु, अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील ‘डेथ व्हॅली’मधील ‘फर्नेस क्रीक’ हे ठिकाण संपूर्ण जगात त्याच्या अतीव उष्णतेसाठी ओळखले जाते. हवामानशास्त्र आणि वैज्ञानिक संशोधनानुसार या क्षेत्राला जगातील सर्वात उष्ण ठिकाणाचा दर्जा देण्यात आला आहे. या ठिकाणच्या विक्रमी तापमानाचा इतिहास पाहता, १० जुलै १९१३ रोजी फर्नेस क्रीक येथील हवेचे तापमान तब्बल ५६.७ अंश सेल्सिअस (१३४ अंश फॅरेनहाईट) इतके नोंदवले गेले होते. जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) नोंदवलेला हा आतापर्यंतचा पृथ्वीवरील सर्वाधिक हवेचा तापमान विक्रम मानला जातो.
याशिवाय, येथील जमिनीचे तापमान तर हवेच्या तापमानापेक्षाही कैक पटीने जास्त असते. १९७२ मध्ये येथील जमिनीचे तापमान तब्बल ९३.९ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचल्याची नोंद झाली होती. अभ्यासकांच्या मते, या क्षेत्राची रचनाच या तीव्र उष्णतेला कारणीभूत आहे. डेथ व्हॅलीचा हा परिसर समुद्रसपाटीपासून सुमारे २८२ फूट (८६ मीटर) खाली एका खोल आणि लांब सखल दरीत वसलेला आहे. या भागाभोवती उच्च आणि तीव्र पर्वतांच्या रांगा आहेत, ज्यामुळे थंड हवेचे प्रवाह आत येऊ शकत नाहीत आणि उष्ण हवा या दरीतच अडकून राहते. येथे पाऊस अत्यंत नगण्य पडतो आणि वनस्पतींचे प्रमाण विरळ असल्याने सूर्यकिरण थेट जमिनीला प्रचंड तापवतात. निसर्गाचे हे अंगावर काटा आणणारे रूप असूनही, आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या भागात आजही सुमारे ६०० च्या आसपास लोक राहतात.
उन्हाळ्याच्या दिवसांत येथील तापमान ५२ ते ५४ अंश सेल्सिअसच्या घरात असते. येथील स्थानिकांच्या मते, उन्हाळ्यात घराबाहेर पडणे म्हणजे अक्षरशः एखाद्या ओव्हनमध्ये किंवा जिवंत भट्टीमध्ये चालण्यासारखे असते. तरीही नागरिक आपली दैनंदिन कामे आणि जीवन संघर्ष यादरम्यान सुरू ठेवतात. अतिनील किरणे, अंगाची लाही लाही करणारी उष्णता आणि पाण्याचा तीव्र तुटवडा यामुळे हे ठिकाण पर्यटकांसाठी अत्यंत आव्हानात्मक आणि साहसी मानले जाते. जागतिक तापमानवाढीच्या वाढत्या संकटामुळे भविष्यात येथील तापमान आणखी वाढण्याची भीती हवामान तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.