बीजिंग : चीनच्या रहस्यमय आणि अतिगोपनीय अशा ‘ड्रॅगन स्पेस प्लेन’चा (अंतराळ विमान) पृथ्वीच्या कक्षेत फिरतानाचा पहिला स्पष्ट फोटो अमेरिकेच्या गुप्तचर संस्थेच्या नवीन अहवालात जारी करण्यात आला आहे. या अनपेक्षित छायाचित्रामुळे हे अत्यंत गोपनीय वाहन अमेरिकेच्या समकक्ष वाहनासारखेच असल्याचा खुलासा झाला असून, त्याच्या क्षमतेविषयीचे नवीन पुरावे समोर आले आहेत.
या फोटोमध्ये चीनचे रहस्यमय ‘शेनलॉन्ग’ (Shenlong) किंवा ‘दिव्य ड्रॅगन स्पेस प्लेन’ असल्याचा अंदाज वर्तवला जात आहे, जे गेल्या सहा वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत आहे. या काळात, या पुनर्वापर करण्यायोग्य (reusable) पक्षसदृश अंतराळ वाहनाने पृथ्वीजवळच्या कक्षेत (LEO) विविध अज्ञात वस्तू सोडल्यानंतर अनेकदा मथळे गाजवले आहेत. परिणामी, सरकारी अधिकारी, खासगी कंपन्या आणि स्वतंत्र संशोधक जमिनीवरील रडारसारख्या उपकरणांचा वापर करून या वाहनावर बारीक लक्ष ठेवून आहेत.
आतापर्यंत, या स्पेस प्लेनचे एकमेव थेट चित्र म्हणजे मानवरहित वाहनावरून पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर परावर्तित होणाऱ्या प्रकाशाचे अस्पष्ट फोटो होते, ज्यावरून त्याच्या विशिष्ट डिझाईन, क्षमता किंवा हेतूबद्दल कोणतीही स्पष्ट माहिती मिळत नव्हती. चीननेही कधीही या वाहनाचा कोणताही फोटो सार्वजनिक केला नाही किंवा त्याच्या डिझाईनबद्दल कोणतीही महत्त्वाची माहिती उघड केली नाही. सोमवारी (२६ ऑक्टोबर) ‘डिफेन्स इंटेलिजन्स एजन्सी’ने (DIA) आपल्या ‘चॅलेंजेस टू सिक्युरिटी इन स्पेस’ या अहवालाची नवीन आवृत्ती जाहीर केली, ज्यामध्ये अमेरिकेच्या अंतराळ मालमत्तेला धोका निर्माण करणाऱ्या विविध घटकांचे मूल्यांकन केले गेले आहे.
या १३० पानांच्या दस्तावेजाच्या ५३ व्या पानावर, लेखकांनी ‘पीआरसी स्पेस प्लेन’चे यापूर्वी कधीही न पाहिलेले छायाचित्र समाविष्ट केले आहे. या प्रतिमेच्या संक्षिप्त कॅप्शनमध्ये असे उघड झाले की, हा फोटो २०२४ मध्ये खासगी अंतराळ कंपनी ‘मॅक्सार टेक्नॉलॉईज’ (Maxar Technologies - जिची आता ‘व्हॅन्टोर’ म्हणून ओळख आहे) मालकीच्या एका उपग्रहाने टिपला होता. या फोटोचा अप्रत्याशित समावेश अँड्र्यू जोन्स या पत्रकाराने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर पाहिला आणि शेअर केला. जोन्स हे चीनच्या अंतराळ कार्यक्रमाचे विशेष अभ्यासक असून, त्यांनी यापूर्वी इतर सुरू असलेल्या मोहिमांबद्दलची महत्त्वाची माहितीदेखील शेअर केली आहे.