न्यूयॉर्क ः चालू महिन्याच्या सुरुवातीलाच शोधण्यात आलेल्या एक हिरव्या रंगाच्या धूमकेतूवर अलीकडेच एक मोठा स्फोट झाला आहे. हा धूमकेतू आतल्या सौरमालेकडे वेगाने जात आहे आणि लवकरच सूर्याभोवती फेरी मारणार आहे. धूमकेतू C/2025 F2 (SWAN), ज्याची उजळण्याची क्रिया सध्या चर्चेचा विषय ठरत आहे. हा स्फोट म्हणजे त्याच्या बर्फाळ, आतील भागातून साठलेला दाब बाहेर पडल्याने झाला असावा, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. त्यामुळे तो ‘कोल्ड व्होल्कॅनो’ (Cryovolcanic Comet) म्हणजे बर्फाळ ज्वालामुखीसारखा धूमकेतू असू शकतो.
हा धूमकेतू 1 एप्रिल रोजी एका ऑस्ट्रेलियन खगोलप्रेमीने सोलर अँड हेलिओस्फियर ऑब्झर्व्हेटरी या नासा आणि युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या संयुक्त प्रकल्पाच्या डेटामधून शोधला. सुरुवातीला याला ‘स्वॅन25एफ’ असं अनौपचारिक नाव देण्यात आलं होतं, जे आता अधिकृतपणे C/2025 F2 ( SWAN) असं घोषित करण्यात आलं आहे. हा धूमकेतू 1 मे रोजी सूर्याच्या सर्वात जवळ, सुमारे 5 कोटी कि.मी. अंतरावर पोहोचणार आहे. पण, अलीकडेच अॅरिझोनामधील खगोल छायाचित्रकार माईक ओलासन यांनी घेतलेल्या नव्या प्रतिमांमध्ये दिसून आले की, धूमकेतू अचानक खूपच उजळला होता. हा उजळपणा एक मोठ्या प्रमाणात झालेल्या स्फोटाचा परिणाम असल्याचे समजते, ज्यात धूमकेतूच्या आतून बर्फ व धूळ अंतराळात फेकली गेली आणि त्याने सूर्यप्रकाश अधिक प्रमाणात परावर्तित केला. ओलासन म्हणाले, “जे लोक गेल्या काही दिवसांमध्ये धूमकेतू पाहण्याचा प्रयत्न करत होते, त्यांना तो दिसत नव्हता. कारण, त्याची चमक आता पुन्हा कमी झाली आहे. 3 एप्रिल ते 6 एप्रिल दरम्यान, त्याने एक मोठा स्फोट अनुभवला, ज्यामुळे त्याची चमक सुमारे चारपट वाढली होती.” या स्फोटामुळे धूमकेतूभोवती असणार्या गॅस आणि धुळीच्या ढगाला, ज्याला ‘कोमा’ म्हणतात, विस्तार मिळतो आणि त्यामुळे धूमकेतू आकाशात अधिक तेजस्वी दिसतो.
