वॉशिंग्टन : 13 जानेवारी 2026 रोजी चार हौशी खगोलशास्त्रज्ञांनी अटाकामा वाळवंटातून एका नवीन धूमकेतूचा शोध लावला आहे, ज्याला ‘C/2026 A1 ‘मॅप्स’(MAPS)’ असे नाव देण्यात आले आहे. हा धूमकेतू केवळ एक साधारण दगड नसून तो प्रसिद्ध ‘क्रुट्झ सनग्रेझर’ कुटुंबातील सदस्य आहे. या कुटुंबातील धूमकेतू इतिहासातील सर्वात भव्य आणि तेजस्वी मानले जातात. हा धूमकेतू सध्या अतिशय वेगाने सूर्याच्या दिशेने सरकत आहे. एप्रिल महिन्याच्या सुरुवातीला तो सूर्याच्या पृष्ठभागापासून अत्यंत जवळून, म्हणजेच केवळ 1.2 लाख किलोमीटर अंतरावरून प्रवास करेल. शास्त्रज्ञांच्या मते, हा धूमकेतू सूर्याच्या इतक्या जवळ असेल की, एकतर तो प्रचंड प्रकाशाने चमकेल किंवा सूर्याच्या भीषण उष्णतेमुळे जळून त्याचे तुकडे होतील.
शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की, हजारो वर्षांपूर्वी एका महाकाय धूमकेतूचे सूर्याजवळ आल्यावर तुकडे झाले होते. आज आपल्याला दिसणारे हे छोटे-मोठे धूमकेतू त्याच प्राचीन धूमकेतूचे भाग आहेत. 1882 आणि 1965 मध्ये दिसलेले ‘महान धूमकेतू’ (Great Comets) देखील याच कुटुंबातील होते, जे इतके तेजस्वी होते की भरदिवसाही आकाशात दिसत होते. धूमकेतू MAPS ने आधीच एक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. सूर्यापासून खूप लांब असतानाच याचा शोध लागला आहे, ज्यावरून असा संकेत मिळतो की याचा आकार बराच मोठा असू शकतो.
जर या धूमकेतूने सूर्याची उष्णता सहन केली, तर एप्रिलच्या पहिल्या किंवा दुसर्या आठवड्यात आकाशात एक अद्भुत नजारा पाहायला मिळेल. याची चमक अपेक्षेप्रमाणे वाढली तर तो इतका प्रखर होऊ शकतो की दिवसाच्या उजेडातही साध्या डोळ्यांनी पाहता येईल. विशिष्ट कक्षेमुळे हा धूमकेतू जगाच्या दक्षिण गोलार्धातून अधिक स्पष्टपणे दिसेल. शास्त्रज्ञ अजूनही यावर बारीक लक्ष ठेवून आहेत. हा धूमकेतू सूर्याजवळ गेल्यावर पूर्णपणे सुरक्षित राहील की नाही, हे सांगणे सध्या कठीण आहे. मात्र, सर्वात रोमांचक बाब म्हणजे, जर सूर्याजवळ जाताना त्याचे तुकडे झाले, तर त्याची चमक अचानक कित्येक पटीने वाढू शकते.
