नवी दिल्ली : अनेकदा आपल्याला पिवळ्या रंगाची हळदच माहीत असते; पण तुम्हाला माहिती आहे का की जगात निळ्या रंगाची हळदही अस्तित्वात आहे? ही हळद केवळ तिच्या रंगासाठीच नाही, तर तिच्यातील अफाट औषधी गुणांसाठी ओळखली जाते.
वैज्ञानिक भाषेत या हळदीला ‘कर्कुमा कॅसिया’ (Curcuma caesia) असे म्हटले जाते. भारतात अनेक ठिकाणी ही ‘काळी हळद’ म्हणूनही ओळखली जाते. बाहेरून जरी ती सामान्य हळदीसारखी दिसत असली, तरी आतून तिचा रंग गडद निळा किंवा जांभळा असतो. ही हळद सामान्य हळदीच्या तुलनेत अत्यंत दुर्मीळ असून, भारताच्या ठराविक भागातच तिचे उत्पादन घेतले जाते. निळ्या हळदीमध्ये ‘अँटी-इंफ्लेमेटरी’ (सूज कमी करणारे) आणि ‘अँटी-बॅक्टेरियल’ गुणधर्म मोठ्या प्रमाणात असतात. जुन्या जखमा, सांधेदुखी आणि स्नायूंच्या जखडण्यावर ही हळद अत्यंत गुणकारी मानली जाते.
बदलत्या हवामानातील सर्दी, खोकला आणि संसर्गापासून बचाव करण्यासाठी ही हळद ‘इम्युनिटी बूस्टर’ म्हणून काम करते. यातील अँटी-ऑक्सिडंटस् त्वचेला स्वच्छ आणि निरोगी ठेवण्यास मदत करतात. याचा वापर चूर्ण किंवा काढा स्वरूपात केला जातो. निळी हळद औषधीदृष्ट्या अत्यंत शक्तिशाली असल्याने तिचा वापर अत्यंत जपून करणे आवश्यक आहे. गर्भवती महिला आणि गंभीर आजारांशी झुंज देणाऱ्या व्यक्तींनी या हळदीचा वापर टाळण्याचा सल्ला दिला जातो. दैनंदिन जेवणात वापरल्या जाणाऱ्या पिवळ्या हळदीप्रमाणे ही हळद रोजच्या आहारात वापरली जात नाही, तर औषध म्हणून वापरली जाते.
