

नवी दिल्ली : भारतीय पुरातत्त्व आणि इतिहासाच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वाची घडामोड समोर येत आहे. तब्बल ६९ वर्षांनंतर पुरातत्त्व शास्त्रज्ञांकडून एक अत्यंत मौल्यवान आणि ऐतिहासिक पेटी उघडली जाणार आहे. या पेटीत सुरक्षित ठेवण्यात आलेल्या २,८०० वर्षे जुन्या सांगाड्याचा अभ्यास करून गंगा खोऱ्यातील प्राचीन मानवी संस्कृती, राहणीमान आणि त्या काळातील अनोखी रहस्ये उलगडण्याची मोठी शक्यता वर्तवली जात आहे.
सुमारे ६९ वर्षांपूर्वी (१९५० च्या दशकात) गंगा खोऱ्यातील एका उत्खननादरम्यान पुरातत्त्व शास्त्रज्ञांना हा अतिप्राचीन सांगाडा सापडला होता. त्या काळातील मर्यादित तंत्रज्ञानामुळे आणि सांगाड्याचे नुकसान होऊ नये म्हणून तो एका विशेष पेटीत सुरक्षितपणे जतन करून ठेवण्यात आला होता. आता आधुनिक विज्ञान आणि डीएनए तंत्रज्ञान अत्यंत प्रगत झाल्याने, हा सांगाडा उघडून त्यावर संशोधन करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
पुरातत्त्व शास्त्रज्ञ आणि वैज्ञानिकांच्या मते, या २,८०० वर्षे जुन्या (इसवी सन पूर्व काळातील) अवशेषांच्या अभ्यासातून खालील महत्त्वाच्या बाबींवर प्रकाश पडू शकतो. गंगा खोऱ्यातील प्राचीन संस्कृती : हडप्पा संस्कृतीनंतर गंगा खोऱ्यात मानवी संस्कृतीचा विकास कसा झाला, याचा महत्त्वाचा दुवा या सांगाड्याद्वारे मिळू शकतो. आहार आणि आजार : त्या काळातील मानवाचा आहार काय होता, त्यांचे आयुष्यमान किती होते आणि त्यांना कोणत्या प्रकारचे आजार होत असत, याचा शोध घेतला जाईल. वंशानुगत आणि जनुकीय पुरावे : आधुनिक जनुकीय विश्लेषणाद्वारे आजच्या भारतीय लोकसंख्येशी या प्राचीन मानवाचा काय संबंध आहे, हे समजण्यास मदत होईल. हा मौल्यवान सांगाडा उघडल्यानंतर मिळणारी माहिती भारतीय इतिहासाच्या पुनर्मांडणीसाठी अत्यंत निर्णायक ठरेल, असा विश्वास इतिहासकारांनी व्यक्त केला आहे.