कॅलिफोर्निया : जगातील सर्वात मोठी टेक कंपनी ‘अॅपल’ च्या सुरुवातीच्या काळातील एका जुन्या चेकने सध्या लिलावात सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. कंपनीचे संस्थापक स्टीव जॉब्स आणि स्टीव वोज्नियाक यांच्या स्वाक्षरी असलेला हा ऐतिहासिक चेक तब्बल 20 कोटी रुपयांना (2.4 दशलक्ष डॉलर्स) लिलावात विकला गेला आहे. विशेष म्हणजे, या चेकची मूळ किंमत केवळ 500 डॉलर्स म्हणजे सुमारे 42,000 रुपये इतकी होती.
हा केवळ कागदाचा तुकडा नसून अॅपलचा ‘बर्थ सर्टिफिकेट’ (जन्म दाखला) मानला जात आहे. यामागची काही प्रमुख कारणे अशी: स्थापनेपूर्वीचा चेक: हा चेक 16 मार्च 1976 चा आहे, म्हणजेच अॅपल कंपनी अधिकृतपणे सुरू होण्याच्या 15 दिवस आधीचा. चेक नंबर 1: हा कंपनीच्या पहिल्या बँक खात्यातून केला गेलेला जगातील सर्वात पहिला पेमेंटचा पुरावा आहे. दुर्मीळ स्वाक्षरी: या चेकवर जॉब्स आणि वोज्नियाक या दोघांच्याही स्वाक्षर्या आहेत.
स्टीव जॉब्स यांना ऑटोग्राफ द्यायला आवडत नसे, त्यामुळे त्यांच्या सहीच्या वस्तूंना आज सोन्याचा भाव मिळत आहे. हा चेक हॉवर्ड कँटिन नावाच्या डिझाइनरला दिला गेला होता. त्याकाळी अॅपलकडे स्वतःची फॅक्टरी नव्हती. कँटिन यांनीच स्टीव वोज्नियाक यांनी हाताने काढलेल्या नकाशांना एका प्रोफेशनल ‘सर्किट बोर्ड’चे स्वरूप दिले होते. त्यांच्या याच कामातून अॅपलचा पहिला संगणक ‘Apple-1’ तयार झाला. त्याकाळी अॅपल-1 चे केवळ 200 संगणक बनवण्यात आले होते आणि एकाची किंमत 666.66 डॉलर्स (सुमारे 56,000 रुपये) होती. आज असा संगणक सुस्थितीत मिळाल्यास त्याची किंमत कोट्यवधी रुपये असू शकते.
लिलाव आयोजित करणार्या ‘RR Auction’ या संस्थेनुसार, गेल्या काही वर्षांत अॅपलशी संबंधित जुन्या वस्तूंची मागणी प्रचंड वाढली आहे: बिझनेस कार्ड: स्टीव जॉब्स यांचे स्वाक्षरी असलेले एक साधे बिझनेस कार्ड दीड कोटी रुपयांना विकले गेले. मॅन्युअल: अॅपलच्या पहिल्या कॉम्प्युटरचे मॅन्युअल (माहिती पुस्तक) देखील लाखो रुपयांना विकले गेले आहे. एका छोट्याशा गॅरेजमधून सुरू झालेला प्रवास आणि आजची जगातील दिग्गज कंपनी, यामधील दुवा म्हणजे हा ऐतिहासिक चेक आहे. हा चेक त्या मेहनतीचा आणि जिद्दीचा पुरावा आहे ज्याने तंत्रज्ञानाचे जग बदलून टाकले.
