

नवी दिल्ली; वृत्तसंस्था : अमेरिकेने स्वतःहून जाणीवपूर्वक एकमेव महासत्ता व्हायचे ठरवले आहे, तर चीनच्या वाढत्या प्रभावामुळे जागतिक राजकीय वातावरण अधिक स्पर्धात्मक बनले आहे. जागतिक स्पर्धांमुळे सत्तेचा शस्त्रासारखा वापर वाढला असल्याचे मत परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी येथे व्यक्त केले.
येथे रविवारी आयोजित म्युनिक सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीत ते बोलत होते. अमेरिकेची मूलभूत पुनर्रचना आणि चीनचा उदय हे विकसनशील जागतिक भू-राजकीय व्यवस्थेचे प्रमुख वैशिष्ट्य असल्याचे सांगून ते म्हणाले, आजचे जागतिक वातावरण प्रामुख्याने अमेरिकेच्या मूलगामी पुनर्रचनात्मक भूमिकेने चिन्हांकित आहे. याबद्दल सभागृहातील कोणीही असहमती दर्शवणार नाही. ही पुनर्रचना हा एक ऐच्छिक दृष्टिकोन आहे आणि एका अर्थाने, अमेरिका जाणीवपूर्वक एक एकाकी महासत्ता बनली आहे.
ते म्हणाले, आज ही स्पर्धा केवळ त्या दोन देशांपुरती मर्यादित नाही, तर कोणत्याही देशाकडे असलेल्या ताकदीचा शस्त्रासारखा वापर करण्याकडे ती झुकली आहे. ही स्पर्धा परस्परअवलंबत्वाची गुंतागुंत यासह सहअस्तित्वात आहे. जयशंकर म्हणाले की, उदयोन्मुख आणि बरी ताकद असलेले देश अमेरिका आणि चीन या दोघांशी संबंध कायम ठेवून आपापसांत सहकार्य मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
या सहकार्याची उदाहरणे म्हणून त्यांनी क्वाड, भारत-मध्य पूर्व-युरोप आर्थिक कॉरिडॉर, आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडॉर आणि उत्तर सागरी मार्ग यांचा उल्लेख केला. ब्रिक्स गट हा देशांच्या केवळ वैयक्तिक प्रभावावर अवलंबून न राहता त्यांचा सामूहिक आवाज बुलंद करण्याच्या प्रयत्नांचे प्रतिबिंब आहे, असे ते म्हणाले. त्यांनी भारताच्या नेतृत्वाखालील आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडी आणि आपत्ती लवचिक पायाभूत सुविधा आघाडी यांचाही उल्लेख केला.