NEET UG Telegram Ban: NEET UG पुनर्परीक्षेपूर्वी केंद्र सरकारने एक महत्त्वाचा आणि कठोर निर्णय घेतला आहे. परीक्षेची गोपनीयता आणि पारदर्शकता राखण्यासाठी भारतात टेलिग्रामच्या वापरावर 22 जूनपर्यंत तात्पुरती बंदी घालण्यात आली आहे. याशिवाय, 30 जूनपर्यंत टेलिग्रामवरील मेसेज एडिट करण्याच्या सुविधेवरही निर्बंध घालण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
21 जून रोजी होणाऱ्या NEET UG पुनर्परीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. राष्ट्रीय परीक्षा संस्थेने (NTA) स्पष्ट केले की, परीक्षा निष्पक्ष, सुरक्षित आणि विश्वासार्ह वातावरणात पार पाडण्यासाठी हे पाऊल आवश्यक होते.
NTA ने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY) टेलिग्रामच्या वापरावर तात्पुरती मर्यादा आणण्याचे निर्देश दिले आहेत. या कालावधीत परीक्षा आणि त्यानंतरचे काही महत्त्वाचे दिवस समाविष्ट आहेत. तसेच, टेलिग्रामच्या मेसेज एडिटिंग फीचरचा गैरवापर रोखण्यासाठी तेही काही काळासाठी बंद ठेवण्यास सांगण्यात आले आहे.
या निर्णयामागील मुख्य कारण म्हणजे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर सक्रिय असलेल्या काही फसवणूक करणाऱ्या टोळ्या. NTA च्या माहितीनुसार, काही टेलिग्राम चॅनेल्स विद्यार्थ्यांना आणि त्यांच्या पालकांना NEET ची प्रश्नपत्रिका परीक्षेपूर्वी मिळवून देण्याचे खोटे आश्वासन देत होते. या नावाखाली हजारो ते लाखो रुपयांची मागणी केली जात होती.
विशेष म्हणजे, "PAPER LEAKED NEET", "Re-NEET 2026", "Private Mafia" यांसारख्या नावांचे अनेक चॅनेल्स उघडपणे कार्यरत असल्याचे NTA च्या निदर्शनास आले होते. या चॅनेल्सवरून प्रश्नपत्रिका उपलब्ध असल्याचा दावा केला जात होता. मात्र NTA ने स्पष्ट केले की, परीक्षा सुरू होण्यापूर्वी कोणतीही अधिकृत प्रश्नपत्रिका कुठेही उपलब्ध नाही आणि हे सर्व दावे पूर्णपणे खोटे आहेत.
NTA ने आणखी एक गंभीर बाब समोर आणली आहे. टेलिग्रामच्या मेसेज एडिटिंग फीचरचा वापर करून काही चॅनेल परीक्षा झाल्यानंतर जुने मेसेज बदलत होते. सुरुवातीला सामान्य मजकूर पाठवून नंतर त्याच मेसेजमध्ये प्रश्नपत्रिकेची PDF अपलोड केली जात होती. विशेष म्हणजे, मेसेज एडिट केल्यानंतरही त्याची मूळ वेळ (टाइमस्टॅम्प) बदलत नसल्याने पेपर परीक्षा सुरू होण्यापूर्वीच लीक झाला होता, असा खोटा आभास निर्माण केला जात होता.
या प्रकारामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये गोंधळ आणि भीतीचे वातावरण निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने सरकार आणि NTA ने संयुक्तपणे ही कारवाई केली आहे. NTA ने मान्य केले की या निर्बंधांमुळे अनेक सामान्य टेलिग्राम युजर्सना काही काळ अडचणी येऊ शकतात. मात्र परीक्षा आणि विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याचा विचार करता हे पाऊल आवश्यक असल्याचे संस्थेने म्हटले आहे.
दरम्यान, NTA ने विद्यार्थी आणि पालकांना केवळ अधिकृत माहितीवरच विश्वास ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. परीक्षा, निकाल किंवा इतर कोणत्याही अपडेटसाठी सोशल मीडिया पोस्ट किंवा अनधिकृत चॅनेल्सवर अवलंबून न राहता NTA च्या अधिकृत वेबसाइट आणि अधिकृत माध्यमांचा वापर करण्यास सांगितले आहे.
फसवणूक, पेपर लीकच्या अफवा किंवा संशयास्पद दाव्यांची तक्रार करण्यासाठी NTA आणि सायबर विभागाने विशेष हेल्पलाइनची सुविधाही उपलब्ध करून दिली आहे. नागरिक राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन 1930 वर संपर्क साधू शकतात. तसेच NTA चे हेल्पलाइन क्रमांक 011-40759000 आणि 011-69227700 यावरही माहिती देऊ शकतात. ऑनलाइन तक्रारींसाठी राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टल आणि NTA च्या अधिकृत ईमेलचा वापर करता येणार आहे.
एकंदरीत, NEET UG पुनर्परीक्षेभोवती कोणताही वाद निर्माण होऊ नये आणि विद्यार्थ्यांना पारदर्शक वातावरणात परीक्षा देता यावी, यासाठी सरकारने हा मोठा निर्णय घेतल्याचे मानले जात आहे.
