सुरेश गायकवाड
पंढरपूर : वसंत पंचमी दिवशी उद्या (दि.23 जानेवारी) परंपरेनुसार श्री विठ्ठल रुक्मिणीचा शाही विवाह सोहळा हजारो भाविकांच्या उपस्थित संपन्न होणार आहे. मंदिर समितीच्यावतीने या विवाह सोहळ्याची जय्यत तयारी सुरु आहे. विठ्ठल मंदिरात व मंदिरावर आकर्षक विद्युत रोषराई करण्यात आलेली आहे.
लग्नासाठी विठ्ठल मंडप येथे तयारी करण्यात येत आहे. लग्नासाठी येणाऱ्या वऱ्हाडी मंडळींना पंचपक्वांनांची भोजनाची व्यवस्था करण्यात आली आहे. तर सायंकाळी श्री विठ्ठल रूक्मिणी मातेच्या प्रतिकात्मक मूर्तींची सवाद्य शोभायात्रा काढण्यात येणार आहे. त्यामुळे पंढरीत होणाऱ्या या शाही विवाह सोहळ्याची भाविकांना (वऱ्हाडी मंडळींना) ओढ लागली आहे.
पंढरपूर येथे माघ शुद्ध 1 ते 5 या कालावधीत संपन्न होणाऱ्या श्री विठ्ठल रूक्मिणीमातेच्या शाही विवाह सोहळ्याच्या निमित्ताने गेल्या चार दिवसांपासुन श्री रूक्मिणी स्वयंवर कथा सांगण्यात येत आहे. दुपारी 4 ते 6 या वेळेत या कथेचे निरूपण पंढरपूर येथील प्रख्यात श्रीमद् भागवताचार्य साध्वी अनुराधा (दिदी) राजेंद्र शेटे करीत आहेत. त्यांच्या सुमधूर व रसाळ वाणीने भाविक मनोमनी सुखावत आहेत.
वसंत पंचमी दिवशी शुक्रवार दि. 23 रोजी सकाळी 10 ते 12 या वेळेत श्री विठ्ठल रूक्मिणीमातेचा विवाह सोहळा विधीवत मंत्रोचारात संपन्न होणार आहे. यानिमित्ताने श्री रूक्मिणीमातेस सोने मुकुट, वाक्या जोड, तोडे जोड, तानवड जोड, चिंचपेटी तांबडी, जवमणी पदक, जवेच्या मळा, लक्ष्मीहार, मोहरांची माळ, पुतळ्यांची माळ, हायकोल, सरी, कंबरपट्टा इत्यादी अलंकार परिधान केले जाणार आहेत. तसेच श्री विठ्ठलास सोन्याच्या मुकुटाऐवजी मंदिरातील पांढरे पागोटे परिधान करण्यात येणार आहे. या दिवसापासून रंगपंचमीपर्यंत श्री विठ्ठलास पांढरा पोशाख परिधान केला जातो. नित्यपूजेच्या वेळी श्री विठ्ठल व श्री रूक्मिणी मातेस गुलाल अर्पण करण्यात येतो. वसंत पंचमीच्या दिवशी फक्त याच दिवशी श्री रूक्मिणी मातेस सकाळी पांढरा पोशाख परिधान करण्यात येतो.
विवाह सोहळ्यानंतर दुपारी 4 वाजता पोशाखानंतर पाद्यपूजा करण्यात येऊन श्री विठ्ठल व श्री रूक्मिणी मातेच्या प्रतिकात्मक मूर्तींची सवाद्य शोभायात्रा काढण्यात येणार आहे. सदर शोभायात्रा व्ही.आय.पी. गेट श्री संत नामदेव पायरी महाद्वार पोलीस चौकी कालिका देवी मंदिर काळा मारुती चौफाळा नाथ चौक तांबडा मारुती मंदिर माहेश्वरी धर्मशाळा महाद्वार पोलीस चौकी पश्चिम द्वार व्ही.आय.पी. गेट या मार्गाने निघणार आहे. या शोभा यात्रेत पारंपारीक वाद्ये वाजवण्यात येणार आहेत. तर पंढरपूरकर नागरिक रस्त्यावर पाण्याचा सडा टाकून रांगोळी काढून स्वागतासाठी व दर्शनासाठी सज्ज असणार आहेत.
घरबसल्या देखील भाविकांना विठ्ठल रुक्मिणीचा शाही विवाह सोहळा पाहता यावा, यासाठी चौफाळा, महाद्वार पोलीस चौकी येथे एलईडी स्क्रीन बसविण्यात येणार आहेत.तसेच विविध समाजमाध्यमांद्वारे थेट प्रक्षेपण करण्यात येणार आहे. त्यामुळे भाविकांना हा सोहळा घरबसल्या पाहता येणार आहे. तसेच वसंत पंचमीच्या दिवशी दुपारी 12 ते सायंकाळी 7 वाजेपर्यंत अन्नछत्र सुरू ठेवण्यात येणार असल्याचे मंदिर समितीचे व्यवस्थापक संदेश भोसले यांनी सांगीतले.
वसंत पंचमी दिवशी पहाटे काकडा आरती वेळेस श्री विठ्ठलास सोन्याच्या मुखुटा ऐवजी पांढरे पागोटे घालण्यात येते. पहाटे नित्यपुजेच्या वेळेस देवास गुलाल टाकण्यात येतो. तसेच श्री रूक्मिणी मातेकडे काकडा आरती व नित्यपुजेच्या वेळेस वसंत पंचमी निमित्त फक्त याच दिवशी सकाळी पांढरा पोशाख करण्यात येतो. नित्यपुजेच्या वेळेस रूक्मिणी मातेस गुलाल टाकण्यात येतो.सकाळी 11 वा. श्री विठ्ठलाची तुळशी पूजा करण्यात येते. त्यावेळेस श्रीस पांढरा पोशाख करण्यात येतो. तसेच श्री विठ्ठलास गुलाल टाकुन श्रीस विवाह स्थळी येण्याचे निमंत्रण दिले जाते. श्री रूक्मिणी मातेस पांढरा पोशाख व अलंकार परीधान केले जातात. त्यानंतर श्री रूक्मिणी मातेची पाद्यपुजा करून नैवेद्य, आरती करण्यात येते. श्री रूक्मिणी मातेस गुलाल टाकला जातो. रूक्मिणी मातेस विवाह स्थळी येण्याचे निमंत्रण दिले जाते. दुपारी 12 वाजता श्री विठ्ठल व श्री रूक्मिणी मातेची प्रतिकात्मक मुर्ती श्री विठ्ठल सभामंडपामध्ये आणुन विवाह सोहळा हजारो भाविकांच्या साक्षीने विधीवत पार पाडण्यात येतो.
