पुणे: जिल्ह्यातील 56 धर्मादाय रुग्णालयांपैकी 36 रुग्णालयांमध्ये निर्धन रुग्णांच्या उपचारांसाठी असलेला 150 कोटी रुपयांचा निधी वापराविना पडून आहे. धर्मादाय आयुक्त कार्यालयाकडून 52 रुग्णालयांनी मार्चअखेर ऑडिट अहवाल सादर केला आहे. त्यातून ही बाब समोर आली आहे. एकीकडे रुग्णांना धर्मादाय योजनेंतर्गत उपचार नाकारले जात असताना दुसरीकडे कोट्यवधी रुपयांच्या निधीचा योग्य विनियोग का होत नाही, असा प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित होत आहे.
आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस, ज्या 52 रुग्णालयांनी ऑडिट अहवाल सादर केला आहे, त्यापैकी एकूण 8.31 कोटी रुपये आयपीएफ खात्यातून दुर्बल गटातील रुग्ण आणि गरीब रुग्णांवर खर्च करण्यात आले आहेत. शहरात एकूण 58 रुग्णालये धर्मादाय योजनेंतर्गत चालतात. आणखी सहा रुग्णालयांनी त्यांचे अहवाल अद्याप सादर केलेले नाहीत.
शहरातील प्रमुख रुग्णालयांमध्ये मार्च अखेरपर्यंत त्यांच्या निर्धन रुग्ण निधी (आयपीएफ) खात्यात कोट्यवधी रुपयांपेक्षा जास्त निधी आहे. धर्मादाय योजनेंतर्गत प्रत्येक धर्मादाय रुग्णालयामध्ये वर्षभरात दाखल होणा-या एकूण रुग्णांच्या बिलाच्या रकमेच्या दोन टक्के निधी गरजू रुग्णांसाठी राखीव ठेवला जातो. ही रक्कम फक्त गरीब आणि दुर्बल रुग्णांना वैद्यकीय उपचार देण्यासाठी वापरता येते.
पुणे धर्मादाय कार्यालयाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, या कायद्याद्वारे बहुतेक रुग्णालयांच्या खात्यात निधी वापरात नाही. जेव्हा जेव्हा एखादा रुग्ण आयपीएफ योजनेंतर्गत उपचार घेण्यासाठी रुग्णालयात येतो तेव्हा त्यांची पात्रता तपासली जाते आणि उपचार केले जातात. परंतु, रुग्णांची संख्या कमी असते आणि त्यामुळे निधी जमा राहतो, असे रुग्णालयांचे म्हणणे आहे.
गरजू आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल रुग्णांना वैद्यकीय उपचार मिळावेत यासाठी आयपीएफ निधी नियमितपणे वापरला जातो. हा निधी गरजूंना मदत करण्यासाठीच आहे आणि आम्ही तो सक्रियपणे वापरतो. हा निधी उगाच पडून राहू नये किंवा न वापरता ठेवला जाऊ नये, याची आम्ही पूर्णपणे काळजी घेतो. रुग्ण योजनेसाठी पात्र असल्यास सोशल वर्कर आवश्यक त्या वैद्यकीय सेवांची व्यवस्था करतो, जेणेकरून रुग्णाला वेळेत उपचार मिळू शकतील.
- सह्याद्री रुग्णालय प्रशासन.
रुग्णालयांना त्यांचे ऑडिट अहवाल धर्मादाय आयुक्त कार्यालयात सादर करावे लागतात. कागदपत्रांच्या आधारे खर्चाचे विश्लेषण केले जाते. कोणत्याही रुग्णालयाची तक्रार प्राप्त झाल्यास चौकशी समिती प्रकरणाची तपासणी करते. रुग्णालयाने प्रत्येक रुग्णाच्या खर्चाचा तपशील सादर करावा लागतो. यामध्ये त्यांचे केसपेपरचे तपशील आणि आयपीएफ खात्यातून आकारले जाणारे बिल यांचा समावेश आहे.
- रजनी क्षीरसागर, धर्मादाय सहआयुक्त
तुम्हाला मिळालेली माहिती 31 मार्च 2025 रोजीची आहे. रुग्णालयाकडून निधीची रक्कम दर महिन्याच्या मोजली जाते आणि ती पुन्हा वापरली जाते. एखाद्या महिन्यात किंवा वर्षात कधी रक्कम शिल्लक राहते आणि ती पुढील महिन्यात रुग्णांसाठी वापरली जाते. ही रक्कम स्वतंत्रपणे पाहिली जाऊ नये आणि निधीचा पूर्ण वापर न करणे म्हणून मानली जाऊ नये. कारण रुग्णालयात धर्मादाय श्रेणीअंतर्गत रुग्ण दाखल असतील आणि त्यांना पुढील महिन्यात डिस्चार्ज मिळू शकेल. रुग्णालयाद्वारे निधी निर्मिती आणि वापर गरजेनुसार आणि नियमानुसार केला जातो. संपूर्ण व्यवस्था धर्मादाय आयुक्त कार्यालयाच्या पाठिंब्याने आणि मार्गदर्शनाखाली रुग्णालय प्रशासनाद्वारे पूर्ण पारदर्शकतेने व्यवस्थापित केली जाते.
- विनोद सावंतवाडकर, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जहाँगीर हॉस्पिटल.
निर्धन रुग्ण निधीमध्ये दर महिन्याला सकारात्मक आणि नकारात्मक पातळीवर चढ-उतार होत असतात. काही वेळा आर्थिक मदतीची मागणी कमी असते आणि काही वेळा आपल्याला उपलब्ध संसाधनांपेक्षा जास्त खर्च करावा लागतो. परंतु या बदलांकडे दुर्लक्ष करून प्रत्येक रुग्णाला संपूर्ण मदत केली जाते. एखादा रुग्ण योजनेसाठी पात्र नसला तरीही आम्ही अनेकदा उपचारांची मदत करतो.
- बेहराम कोडाजी, समूह मुख्य कार्यकारी अधिकारी, रुबी हॉल क्लिनिक.
