देवळाली कॅम्प : मध्य रेल्वेच्या भुसावळ विभागामार्फत सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पार्श्वभूमीवर नाशिक - त्र्यंबकेश्वर परिसरातील प्रमुख रेल्वेस्थानकांत व्यापक, नियोजित व कालबद्ध पायाभूत सुविधा विकासकार्य राबविण्यात येत आहे. सुमारे २ ते ३ कोटी भाविकांची अभूतपूर्व गर्दी अपेक्षित असून, ही संख्या कुंभमेळा २०१५ च्या तुलनेत जवळपास ५० टक्के अधिक आहे. या पार्श्वभूमीवर भुसावळ विभागाने रेल्वे कनेक्टिव्हिटी अधिक मजबूत करणे, स्थानकांची क्षमता वाढविणे तसेच प्रवासी सुविधांमध्ये लक्षणीय सुधारणा करण्यासाठी एकात्मिक विकास आराखडा तयार केला आहे.
या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश म्हणजे नाशिक-त्र्यंबकेश्वर क्षेत्रात येणाऱ्या भाविक प्रवाशांच्या प्रचंड संख्येचे सुरक्षित, सुरळीत आणि कार्यक्षम व्यवस्थापन करणे. यासाठी प्रवासी सुविधा, कार्यकारी पायाभूत सुविधा, सिग्नलिंग प्रणाली तसेच यार्ड ले-आउट यांचे मजबुतीकरण करण्यात येत आहे.
अंमलबजावणी धोरणांतर्गत नागरी, ट्रॅक, सिग्नलिंग व दूरसंचार तसेच विद्युत विभागातील कामांना प्राधान्य देण्यात आले असून, पाच प्रमुख स्थानकांत नॉन-इंटरलॉक कमिशनिंग व स्टेबलिंग लाईनसाठी आवश्यक ट्रॅक लिंकिंग व विद्युत टीआरडी कामे पुढील टप्प्यात नियोजित आहेत.
मनमाड - इगतपुरी विभागात स्वयंचलित ब्लॉक सिग्नलिंग कामे टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात येत असून, यामुळे सुरक्षितता वाढविण्याबरोबरच विभागाची वहन क्षमता सुधारण्यास मदत होणार आहे. उगाव आणि निफाड स्थानकांतील कामे कुंभमेळ्यानंतर राबवण्यासाठी पुढे ढकलण्यात आली आहेत. ओढा स्थानकावरील ट्रॅक, फॉर्मेशन, सिग्नलिंग व दूरसंचार आणि ओएचई कामे बांधकाम विभागामार्फत करण्यात येत असून, ती फेज-२ कमिशनिंगसाठी नियोजित आहेत.
भुसावळ विभागीय रेल्वे व्यवस्थापक पुनीत अग्रवाल यांच्या थेट देखरेखीखाली कुंभमेळ्याशी संबंधित पायाभूत सुविधा कामांचे अत्यंत काटेकोर व उच्च बांधिलकीने निरीक्षण करण्यात येत आहे. प्रत्यक्ष अंमलबजावणी अधिक बळकट करण्यासाठी वरिष्ठ मंडळ इंजिनिअर (कुंभमेळा), सहायक मंडळ इंजिनिअर (कुंभमेळा) तसेच इतर नामनिर्देशित अधिकाऱ्यांचा समावेश असलेली पूर्णपणे समर्पित अधिकारी टीम, केवळ सिंहस्थ कुंभमेळा तयारीसाठी पूर्णवेळ तैनात करण्यात आली आहे.
रेल्वे नेटवर्कची क्षमता बळकट करण्यासाठी पूलविषयक कामे, संयुक्त नागरी - ट्रॅक - विद्युत कामे तसेच ऑटोमॅटिक ब्लॉक सिग्नलिंगची कामे हाती घेण्यात आली आहेत. देवळाली, नाशिकरोड, ओढा, खेरवाडी, कसबे सुकेणे, मनमाड, जळगाव व भुसावळ या स्थानकांत यार्ड रिमॉडेलिंगची कामे राबविण्यात येत आहेत. एकूण १२ स्थानकांत इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग प्रणालीसंबंधित कामांचे नियोजन करण्यात आले आहे.
देवळाली रेल्वेस्थानक: येथे मोठ्या प्रमाणावर कामे सुरू आहेत. यार्ड रिमॉडेलिंग तसेच पूरक सुविधा विकसित करण्यात येत असून त्यामुळे गाड्यांच्या संचालनात आणि प्रवासी व्यवस्थापनात सुधारणा होणार आहे.
नाशिकरोड रेल्वेस्थानक: प्लॅटफॉर्म रुंदीकरण व यार्ड रिमॉडेलिंगची कामे सुरू आहेत. प्लॅटफॉर्म क्रमांक ४ चे रुंदीकरण करण्यात येत आहे. प्रवाशांसाठी पादचारी उड्डाणपूल (FOB) मंजूर करण्यात आला आहे.
ओढा रेल्वेस्थानक: इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग प्रणाली इमारतीचे बांधकाम, ट्रॅक व फॉर्मेशनची कामे तसेच सिग्नलिंग व टेलिकम्युनिकेशन कामे प्रगतीपथावर आहेत.
खेरवाडी रेल्वेस्थानक: प्रवासी हाताळणी सुविधांसाठी यार्ड रिमॉडेलिंगची कामे सुरू आहेत. भूमिगत तसेच उंच पातळीवरील पाण्याच्या टाक्यांची कामे पूर्ण झाली आहेत.
कसबे सुकेणे रेल्वेस्थानक: प्रवाशांची सुरक्षितता व कार्यक्षम संचालनासाठी प्लॅटफॉर्मची उंची वाढविणे व विस्ताराची कामे सुरू आहेत.
