

The scorching impact of drought has hit the Rabi season; production of wheat and chickpeas is set to decline!
आन्वा, पुढारी वृत्तसेवा : यंदा पावसाने दिलेली ओढ, अपुरी पर्जन्यवृष्टी आणि दुष्काळसदृश परिस्थिती यामुळे शेतकरी मोठ्या संकटात सापडला आहे. खरीप हंगामातील नुकसानीनंतर आता रब्बी हंगामाकडून असलेल्या अपेक्षांवरही पाणी फिरण्याची चिन्हे दिसत आहेत. जमिनीत पुरेसा ओलावा नसल्याने अनेक भागांत रब्बी पिकांच्या पेरणीला अडथळे निर्माण झाले असून, काही ठिकाणी पेरणीच होऊ शकलेली नाही. त्यामुळे यंदाचा रब्बी हंगाम मोठ्या प्रमाणात प्रभावित होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
दरम्यान गहू, हरभरा, ज्वारी यांसारख्या महत्त्वाच्या रब्बी पिकांना पाण्याअभावी मोठा फटका बसण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. विहिरी, बोअरवेल आणि शेततळ्यांमधील पाणीसाठा कमी झाल्याने सिंचनाचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. ज्या शेतकऱ्यांकडे पाण्याची व्यवस्था आहे, त्यांनाही पाणीटंचाईमुळे पिके घेणे कठीण होत आहे. परिणामी अनेक शेतकऱ्यांनी रब्बी पेरणी करण्याऐवजी शेती पडीक ठेवण्याचा निर्णय घेतल्याचे चित्र काही भागांत दिसत आहे.
ख्बी हंगामात गहू आणि हरभरा ही प्रमुख पिके मानली जातात. मात्र यंदा पेरणीचे क्षेत्र घटल्यास तसेच पिकांना योग्य वेळी पाणी न मिळाल्यास उत्पादनावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. बाजारात गहू आणि हरभऱ्याची आवक कमी झाल्यास त्यांच्या दरांवर दबाव निर्माण होऊन भाव वाढण्याची शक्यता आहे.
विशेषतः हरभऱ्यापासून तयार होणाऱ्या डाळीच्या दरातही वाढ होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. दुष्काळसदृश परिस्थिती लक्षात घेऊन शासनाने पिकांच्या नुकसानीचे सर्वेक्षण करावे, पात्र शेतकऱ्यांना दुष्काळी मदत द्यावी, पीकविमा संरक्षणाचा लाभ मिळवून द्यावा तसेच पाणीटंचाईग्रस्त भागात पिण्याचे पाणी व जनावरांच्या चाऱ्याची व्यवस्था करावी, अशी मागणी शेतकरी वर्गातून होत आहे.
एकंदरीत, पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे यंदाचा रब्बी हंगाम संकटात सापडला असून, शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला जाण्याची भीती निर्माण झाली आहे. आता शासनाकडून कोणत्या उपाययोजना केल्या जातात, याकडे शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
महागाईचा बसणार फटका
रब्बी पिकांचे उत्पादन घटल्यास त्याचा परिणाम केवळ शेतकऱ्यांवरच नव्हे, तर सर्वसामान्य नागरिकांवरही होऊ शकतो. गहू, हरभरा आणि डाळींची बाजारातील आवक कमी झाल्यास किरकोळ बाजारात दर वाढण्याची शक्यता आहे. आधीच महागाईने त्रस्त असलेल्या नागरिकांना अन्नधान्य खरेदीसाठी अधिक पैसे मोजावे लागू शकतात.
शेतकरी आर्थिक संकटात
खरीप हंगामात अपेक्षित उत्पन्न न मिळाल्याने शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित आधीच कोलमडले आहे. त्यात रब्बी हंगामही हातातून जाण्याची परिस्थिती निर्माण झाल्याने शेतकरी चिंतेत आहे. बियाणे, खते, मशागत आणि मजुरीवर झालेला खर्च वसूल होण्याची शक्यताही कमी झाली आहे. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांसमोर आता आर्थिक अडचणींचा डोंगर उभा राहण्याची शक्यता आहे.