जालना : यंदा खरीप हंगामात पावसाने प्रदीर्घ ओढ दिल्यामुळे हातची आलेली पिके वाया गेली आहे. पावसाच्या या दीर्घ खंडाचा थेट घाव जिल्हाभरातील ३८ हजार हेक्टरवरील फळबागावर पडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. काही ठिकाणी पाण्याची सोय नसल्यामुळे शेतकरी हतबल होऊन जीवापाड जपलेल्या बागावर कुऱ्हाड चालवत असल्याचे दिसून येत आहे.
दरम्यान, यंदाच्या खरीप हंगामात पावसाच्या लपंडावामुळे आणि मान्सूनच्या दगाफटक्यामुळे जालना जिल्ह्याला यंदा भीषण कोरड्या दुष्काळाने विळखा घातला आहे. कधी नव्हे ते जिल्ह्यावर ओढवलेल्या या तीव्र संकटाने बळीराजा हवालदिल झाला असून, शेतकरी वर्गाचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. या गंभीर परिस्थितीची दखल घेत शासनाने अखेर जिल्ह्यात 'ट्रिगर १' जाहीर केला आहे. तसेच या बिकट काळात शेतकऱ्यांना थोडासा दिलासा देण्यासाठी आगामी दिवाळीत ५ हजार रुपयांची तातडीची मदत दिली जाणार असल्याची घोषणा केली आहे.
जिल्ह्यात भूजल पातळी खालावल्याने पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न अत्यंत गंभीर बनला आहे. माणसांच्या पिण्यासाठी पाणी मिळेनासे झाले असताना, तिथे फळबागांना पाणी कुठून आणायचे? असा मोठा आणि अनुत्तरित सवाल शेतकरी करत आहेत. फळबागांचे आगर असणाऱ्या जालन्यात पाण्याची टंचाई भीषण रूप धारण करत असून, यामुळे जिल्ह्यातील तब्बल ३८,५४२ हेक्टरवरील फळबागा धोक्यात आल्या आहेत.
अनेक महिने कष्टाने जपलेल्या आणि आपल्या अपत्यासारख्या वाढवलेल्या फळबागा डोळ्यांसमोर जळत असल्याचे पाहून शेतकरी वर्गामध्ये प्रचंड नैराश्य आले आहे. हताश झालेला शेतकरी या भीषण परिस्थितीला कंटाळून अनेक ठिकाणी आपल्याच हाताने उभ्या बागांवर कुऱ्हाड चालवताना दिसत आहे. वर्षानुवर्षे जीवापाड जपलेल्या बागा स्वतःच्या डोळ्यांनी नष्ट करण्याची दुर्दैवी वेळ बळीराजावर ओढवली असून, हे हृदयद्रावक चित्र मनाला हेलावून टाकणारे आहे. शासनाने जाहीर केलेली ५ हजार रुपयांची मदत तात्पुरता दिलासा देणारी असली, तरी या मोठ्या संकटासमोर ती अगदी तुटपुंजी ठरत आहे.
या दुष्काळी परिस्थितीतून शेतकऱ्यांना खऱ्या अर्थाने बाहेर काढण्यासाठी आणि त्यांच्या जगण्याला आधार देण्यासाठी प्रशासनाकडून ठोस, दीर्घकालीन आणि प्रभावी उपाययोजना राबविण्याची नितांत गरज निर्माण झाली आहे. सध्या जनावरांच्या चारा पाण्याचे नियोजन जिल्हा प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे. पाण्याबद्दल कडक निर्देश देण्यात आले आहे.
भूजलपातळी ३.६९ मीटरने खालावली
जिल्ह्यात यंदा पावसाने ओढ दिल्याचा परिणाम आता भूजलसाठ्यावरही स्पष्टपणे दिसून येत आहे. सप्टेंबर २०२६ मधील भूजलपातळीची तुलना मागील पाच वर्षांच्या सप्टेंबर महिन्यातील सरासरीशी केली असता, जिल्ह्यातील ११० निरीक्षण विहिरीपैकी तब्बल ११० विहिरींच्या भूजलपातळीत घट झाल्याचे समोर आले आहे. विशेष म्हणजे एकाही निरीक्षण विहिरीची भूजलपातळी वाढलेली नाही. जिल्ह्याची सरासरी भूजलपातळी पाच वर्षांच्या सप्टेंबर सरासरीच्या तुलनेत तब्बल ३.६९ मीटरने खाली गेली आहे.
