सतीश सरीकर
कोल्हापूर : आर्थिक अडचणी, जुना होत चाललेला बस ताफा आणि प्रवाशांची घटती संख्या अशा विविध आव्हानांचा सामना करणाऱ्या कोल्हापूर महानगर परिवहन (केएमटी) सेवेला नवसंजीवनी मिळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. केएमटी प्रशासनाने कर्ज उभारून ५० नव्या डिझेल बस खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे परिवहन सेवेची कार्यक्षमता वाढण्याबरोबरच आर्थिक स्थितीतही सुधारणा होणार आहे.
गेल्या काही वर्षांत केएमटीच्या बस ताफ्यातील अनेक वाहने कालबाह्य झाली आहेत. वारंवार बिघाड, वाढता देखभाल खर्च आणि अपुरी बससंख्या यामुळे अनेक मार्गांवरील फेऱ्यांवर परिणाम झाला होता. परिणामी, प्रवाशांनी खासगी वाहनांकडे किंवा अन्य सार्वजनिक वाहतूक पर्यायांकडे वळण्यास सुरुवात केली. या पार्श्वभूमीवर नव्या बस खरेदीचा निर्णय केएमटीसाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
प्रशासनाने कर्जाच्या माध्यमातून निधी उभारण्याची तयारी केली असून, या निधीतून ५० आधुनिक डिझेल बस खरेदी करण्यात येणार आहेत. नव्या बसमुळे शहरातील प्रमुख मार्गांसह उपनगर आणि विस्तारित हद्दीतील भागांमध्ये अधिक फेऱ्या सुरू करता येणार आहेत. तसेच सध्या बंद किंवा कमी झालेल्या काही मार्गांचे पुनरुज्जीवन करण्याचाही विचार सुरू आहे. सध्या केएमटीसमोर चालक व वाहकांची उपलब्धता, इंधन खर्च आणि देखभाल खर्च ही आव्हाने कायम असली, तरी नव्या वाहनांमुळे दुरुस्तीवरील खर्चात मोठी बचत होण्याची अपेक्षा आहे. जुन्या बस वारंवार बंद पडत असल्याने होणारा अतिरिक्त खर्चही कमी होईल. यामुळे सेवा अधिक नियमित आणि विश्वासार्ह बनण्यास मदत मिळेल.
शहराच्या वाढत्या विस्तारामुळे सार्वजनिक वाहतुकीची गरज दिवसेंदिवस वाढत आहे. नव्याने समाविष्ट झालेल्या परिसरांसह शिक्षण, उद्योग, व्यापार आणि आरोग्य सेवांसाठी शहरात येणाऱ्या नागरिकांची संख्या मोठी आहे. अशावेळी सक्षम आणि पुरेशा बससेवा उपलब्ध झाल्यास वाहतूक कोंडी कमी होण्यासही मदत होऊ शकते. दीर्घकाळापासून आर्थिक अडचणींमुळे संघर्ष करणाऱ्या केएमटीसाठी हा निर्णय आशेचा किरण ठरू शकतो. नव्या बसमुळे सेवा सुधारली, प्रवासी वाढले आणि उत्पन्नात भर पडली तर केएमटीला पुन्हा एकदा ऊर्जितावस्था प्राप्त होण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.
प्रवासी संख्या वाढण्याची शक्यता
केएमटीच्या उत्पन्नात वाढ करण्यासाठी बससंख्या वाढविणे हा महत्त्वाचा घटक मानला जातो. पुरेशा बस उपलब्ध झाल्यास वेळेवर सेवा देता येते आणि प्रवाशांचा विश्वासही वाढतो. नव्या बस रस्त्यावर उतरल्यास दैनंदिन प्रवासी संख्या वाढण्याची शक्यता आहे. त्याचा थेट परिणाम तिकीट उत्पन्नावर होणार असून, आर्थिक तूट कमी करण्यास मदत मिळू शकते.
