

दोडामार्ग: दोडामार्ग तालुक्यातील कुडासे येथे घराजवळील रस्त्यावर दुर्मीळ ‘खापरखवल्या’ (बॉम्बे शिल्डटेल, Bombay Shieldtail) सापाचे दर्शन झाले. मंगळवारी सर्पमित्र प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांनी या सापाचे प्रत्यक्ष निरीक्षण केले. या घटनेमुळे दोडामार्ग तालुक्याच्या समृद्ध जैवविविधतेची पुन्हा एकदा प्रचिती आली आहे.
कुडासे परिसरात घराजवळील रस्त्यावर हा साप आढळून आल्यानंतर नागरिकांचे लक्ष त्याच्याकडे वेधले गेले. सर्पमित्र प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांनी घटनास्थळी जात सापाचे बारकाईने निरीक्षण केले. या नोंदीमुळे दोडामार्ग परिसरातील सरीसृपांच्या विविधतेच्या अभ्यासाला महत्त्वपूर्ण माहिती उपलब्ध झाली आहे.
सह्याद्रीच्या जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्व
सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये विविध प्रकारच्या सरीसृपांना पोषक अधिवास आढळतो. दोडामार्ग तालुक्यातही मोठ्या प्रमाणात वनक्षेत्र, डोंगराळ भाग, नैसर्गिक जलस्रोत आणि विविध प्रकारची वनस्पती आढळत असल्याने हा परिसर वन्यजीवांसाठी महत्त्वाचा अधिवास मानला जातो. अशा परिस्थितीत दुर्मीळ सापांच्या होणाऱ्या नोंदी या परिसरातील जैवविविधतेचे महत्त्व अधोरेखित करतात.
बॉम्बे शिल्डटेलसारख्या सापांची स्थानिक अधिवासातील उपस्थिती नोंदविली जाणे हे वन्यजीव अभ्यासकांसाठीही महत्त्वाचे ठरू शकते. भविष्यात अशा नोंदींचे शास्त्रीय पद्धतीने दस्तऐवजीकरण झाल्यास दोडामार्ग तालुक्यातील सरीसृपांच्या अधिवासाचा आणि त्यांच्या वितरणाचा अभ्यास करण्यास मदत होऊ शकते.
दोडामार्गच्या नैसर्गिक संपदेचे महत्त्व ठळकपणे अधोरेखित
कुडासे येथे झालेली ही नोंद दोडामार्ग तालुक्यातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने लक्षवेधी ठरली असून, प्रकाश नाईक आणि सिद्धेश धारगळकर यांच्या निरीक्षणामुळे परिसरातील सरीसृप वैविध्याकडे पुन्हा एकदा लक्ष वेधले गेले आहे. अशा वन्यजीव नोंदी सातत्याने समोर आल्यास दोडामार्गच्या नैसर्गिक संपदेचे महत्त्व अधिक ठळकपणे अधोरेखित होण्यास मदत होणार आहे.