इस्लामाबाद; वृत्तसंस्था : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील आखाती युद्ध संपवण्यासाठी पाकिस्तानात झालेल्या पहिल्या शांतता चर्चेला अपयशी ठरल्यानंतर दोन्ही देशांच्या शिष्टमंडळांनी या आठवड्यात दुसर्या फेरीसाठी चर्चा सुरू केली आहे. इराणी आणि पाकिस्तानी अधिकार्यांनी सांगितले की, शिष्टमंडळे शुक्रवार ते रविवारदरम्यान इस्लामाबादला परत येऊ शकतात.
पहिल्या फेरीत 21 तासांच्या चर्चेनंतरही करार झाला नाही. अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जे. डी. व्हान्स यांनी आपल्या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व केले होते; तर इराणकडून संसदेचे प्रमुख मोहम्मद बाकर कालिबाफ प्रमुख होते. हे 1979 च्या इराणी इस्लामी क्रांतीनंतर दोन्ही देशांतील सर्वोच्च स्तरावरील पहिले थेट संवाद होते.
चर्चेची पार्श्वभूमी
गल्फ युद्ध सुरू झाल्यानंतर चार दिवसांनी जाहीर झालेल्या युद्धविरामानंतरही तणाव कायम आहे. इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी प्रभावीपणे बंद केली आहे, ती जगाच्या ऊर्जा पुरवठ्यातील महत्त्वाची वाट आहे. अमेरिकेने ही धुनी पुन्हा उघडण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे. याशिवाय इराणचे अणुकार्यक्रम आणि त्यावर लादलेल्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंध हे मुख्य मुद्दे आहेत.
पाकिस्तानने दोन्ही पक्षांशी संपर्क साधला असून, दुसर्या फेरीसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला आहे. एका इराणी अधिकार्याने सांगितले की, येत्या आठवड्यात किंवा पुढील आठवड्याच्या सुरुवातीला पुढील फेरी होऊ शकते, पण अद्याप काही निश्चित नाही.
व्हान्स यांचे विधान
जे. डी. व्हान्स यांनी पत्रकारांना सांगितले, आम्ही एक सोपा प्रस्ताव घेऊन आलो आहोत. हा आमचा अंतिम आणि सर्वोत्तम प्रस्ताव आहे. आता इराणला स्वीकारायचे आहे की नाही ते पाहू. त्यांनी स्पष्ट केले की, इराणने प्रस्ताव नाकारल्यास त्याचे परिणाम इराणसाठी अधिक गंभीर असतील.
अमेरिकेने इराणी बंदरांवर नाकाबंदी सुरू केल्याची माहिती आहे. यामुळे जागतिक तेल बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्रालय, लष्कर आणि पंतप्रधान कार्यालय यांनी या विषयावर कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही. व्हाईट हाऊसकडूनही अद्याप अधिकृत पुष्टी मिळालेली नाही.
अडचणीचे मुद्दे...
होर्मुझ सामुद्रधुनी : इराणने बंद केलेली धुनी अमेरिका उघडण्यावर आग्रही आहे.
अणुकार्यक्रम : इराणच्या अणुशस्त्र विकासावर अमेरिकेची कठोर भूमिका
निर्बंध : इराणवरील आंतरराष्ट्रीय निर्बंध हटवण्याची मागणी
युद्धविराम : नाजूक युद्धविराम कायम ठेवणे आणि विस्तार करणे
