पणजी : पुढारी वृत्तसेवा
गोवा ऊर्जा विकास संस्थेकडे (जीईडीए - गेडा) उपलब्ध असलेल्या आकडेवारीनुसार, छतावरील सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारणीच्या उद्दिष्टामध्ये गोवा मागे असून आर्थिक वर्ष २०२६-२७ चे लक्ष्य गाठण्यासाठी राज्याला छतावरील सौर पॅनल बसवण्याचा दर जवळपास सात पटीने वाढवावा लागेल.
गेडाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार राज्यात सध्या दररोज सरासरी १० छतावरील सौर पॅनल बसवले जातात. गेडाच्या विश्लेषणानुसार, २१,२०० पॅनल बसवण्याचे वार्षिक लक्ष्य गाठण्यासाठी हा आकडा दररोज जवळपास ७० पॅनल्सपर्यंत वाढायला हवा.
जुलै महिन्यापर्यंत गोव्यात ३,३६९ पॅनल्स बसवले गेले, जे आर्थिक वर्ष २०२६-२७ च्या उद्दिष्टाच्या केवळ १६ टक्के आहे. तथापि, राज्याने नियोजित ६५ मेगावॉटपैकी २७.७४ मेगावॉट वीज निर्मिती करून आपल्या एकूण क्षमतेच्या उद्दिष्टापैकी ४३ टक्के साध्य केले आहे.
क्षमता आणि एकूण प्रतिष्ठापनांमधील तफावत ही विक्रेत्यांकडून मोठ्या प्रणाली बसवल्यामुळे निर्माण होते, ज्यामुळे वैयक्तिक घरांची संख्या कमी असली तरी एकूण मेगावॉट उत्पादन वाढते. उद्दिष्टे साध्य झाली नसली तरी, या प्रयत्नांमुळे सुधारणा दिसून आली आहे, असे अधिकारी म्हणाले.
नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा खात्याकडील आकडेवारीनुसार, जलद अर्ज प्रक्रियेसाठी आणि अनुदान वितरणासाठी गोवा सोलर पोर्टलसोबत 'सूर्य घर पोर्टल' योजना राबवत आहे. राज्य सरकारने नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालयाच्या सिटी ॲक्सिलेटर कार्यक्रमात सहभागी झाल्यामुळे, नोव्हेंबर २०२५ पासून प्रतिष्ठापनांमध्ये १७० टक्के वाढ झाल्याचे एनर्जी आणि जीईडीए (गेडा) दर्शवते. त्याच कालावधीत, अर्जांच्या संख्येत ९५ टक्क्यांनी वाढ झाली.
अवलंबनाला गती देण्यासाठी, राज्य सरकारने अनेक उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. केंद्रीय अनुदानासोबत राज्य वित्तीय सहाय्य दिले जाते. १० किलोवॉटपर्यंतच्या प्रणालींसाठी स्वयंचलित तांत्रिक व्यवहार्यता मंजुरी आणि स्वयंचलित भारवृद्धी, नेट मीटर आणि मीटर चाचणी शुल्कातून सूट आणि जलद मंजुरीसाठी पीएम सूर्य घर पोर्टलचे गोवा सोलर पोर्टलसोबत एकत्रीकरण या सुविधा दिल्या जातात, असे अधिकारी म्हणाले.
एकूण प्राप्त झालेल्या ४,५५६ अर्जांपैकी ३,३६९ अर्ज स्थापित करण्यात आले आहेत. अधिकाऱ्यांनी नमूद केले की, मोसमी हवामानामुळे स्थळमेटी, छतांची तपासणी आणि प्रतिष्ठापनांमध्ये व्यत्यय येत असल्याने कामाची गती मंदावत आहे.
यापुढे, राज्य सरकार जनजागृती मोहिमांवर भर देणार आहे. मोठ्या प्रमाणातील निवासी अर्जांसाठी सहकारी गृहनिर्माण संस्थांना लक्ष्य करणे, कर्ज उपलब्धता सुधारणे, १-३ किलोवॉट क्षमतेच्या ग्राहकांसाठी सुधारित युटिलिटी-लेड ॲग्रीगेशन मॉडेल लागू करणे आणि कठोर मासिक इन्स्टॉलेशनचे टप्पे निश्चित करण्याची योजना आखत आहे, अशी माहिती अधिकाऱ्याने दिली.
वार्षिक लक्ष्य: २१,२०० पॅनल
जुलैपर्यंत पूर्ण प्रकल्प: ३,३६९
एकूण प्राप्त अर्ज: ४,५५६
सध्याचा दर: १० पॅनल प्रतिदिन
आवश्यक दर: ७० पॅनल प्रतिदिन (७ पट वाढ)
वीज निर्मिती लक्ष्य: ६५ मेगावॉट पैकी २७.७४ मेगावॉट साध्य (४३%)
लक्ष्य गाठण्यात पिछाडी: आर्थिक वर्ष २०२६-२७ च्या २१,२०० rooftop solar पॅनल बसवण्याच्या लक्ष्यापैकी जुलैपर्यंत केवळ १६% उद्दिष्ट पूर्ण.
कामगिरी वाढवण्याची गरज: दैनंदिन पॅनल बसवण्याचा वेग १० वरून ७० पर्यंत (७ पट) वाढवणे आवश्यक.
अडचणी व उपाय: पावसाळी हवामानामुळे कामात अडथळे येत असले तरी पीएम सूर्य घर पोर्टलचे एकत्रीकरण आणि गृहनिर्माण संस्थांमध्ये जनजागृतीद्वारे गती देण्याचा प्रयत्न सुरू.
