lifestyle health fitness how screen time affects child behaviour
पुढारी ऑनलाईन : मोबाईल फोन आणि लॅपटॉप हे आता मुलांच्या दैनंदिन जीवनाचा एक भाग झाले आहेत. अभ्यासापासून मनोरंजनापर्यंत अनेक गोष्टींसाठी मुले स्क्रीनचा वापर करतात. मात्र, अतिरिक्त स्क्रीन टाइमचा परिणाम मुलांच्या दिनचर्येवर, वागणुकीवर आणि सामाजिक सवयींवर होऊ शकतो. मुलांचा मोबाईल वापर योग्य पद्धतीने नियंत्रित करण्यासाठी पालकांनी या ६ गोष्टी लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
मुलांच्या मोबाईल वापरावर लक्ष ठेवा
एका वैद्यकीय महाविद्यालयातील मानसशास्त्र विभागाचे प्राध्यापक डॉ. तरुण पाल यांनी सांगितले की, पालकांनी मुलांचा वाढता मोबाईल वापर, स्क्रीनच्या सवयी, वर्तन आणि दैनंदिन दिनचर्येकडे अधिक लक्ष देणे गरजेचे आहे.
अभ्यासानंतर स्क्रीनवर जास्त वेळ घालवू देऊ नका
होमवर्क पूर्ण झाल्यानंतर अनेक मुले तासन्तास व्हिडिओ पाहणे, गेम खेळणे किंवा मोबाईलवरील विविध कंटेंट स्क्रोल करण्यात वेळ घालवतात. कालांतराने स्क्रीनचा अतिवापर मैदानी खेळ, कुटुंबासोबतचा वेळ आणि इतर आरोग्यदायी उपक्रमांची जागा घेऊ शकतो.
मुलांना व्यस्त ठेवण्यासाठी सतत मोबाईल देऊ नका
मुलांना शांत ठेवण्यासाठी किंवा व्यस्त ठेवण्यासाठी त्यांच्या हातात मोबाईल देणे हा नेहमीच योग्य पर्याय नाही. त्याऐवजी पालकांनी मुलांसोबत वेळ घालवावा, त्यांच्याशी संवाद साधावा आणि त्यांचे म्हणणे ऐकून घ्यावे. नियमित संवादामुळे मुलांना कुटुंबाशी आणि आजूबाजूच्या जगाशी अधिक जोडलेले वाटू शकते.
मैदानी खेळांची सवय लावा
मैदानी खेळांमुळे मुलांना स्क्रीनपासून काही काळ दूर राहता येते आणि त्यांची शारीरिक हालचालही वाढते. खेळ आणि शारीरिक व्यायामामुळे मुलांच्या सामाजिक कौशल्यांना आणि निरोगी विकासाला मदत होऊ शकते. त्यामुळे पालकांनी मुलांच्या दिनचर्येत खेळासाठी नियमित वेळ ठरवावा.
ऑनलाइन कंटेंटवरही लक्ष ठेवा
ऑनलाइन कंटेंटचा अतिप्रमाणात संपर्क मुलांच्या वर्तनावर, आवडी-निवडींवर आणि जीवनशैलीवर परिणाम करू शकतो. खाण्याच्या सवयी, कपड्यांची निवड यापासून ते व्हायरल व्हिडिओ बनवण्याच्या धोकादायक प्रयत्नांपर्यंत अनेक गोष्टींचा मुलांवर प्रभाव पडू शकतो. त्यामुळे पालकांनी मुलांच्या ऑनलाइन वावराकडे लक्ष ठेवून त्यांना सुरक्षित आणि आरोग्यदायी पर्यायांकडे मार्गदर्शन करणे गरजेचे आहे.
मुलांना स्क्रीनच्या पलीकडचे जग समजावून सांगा
मुलांनी हे समजून घेणे आवश्यक आहे की, मोबाईलच्या स्क्रीनपेक्षा आयुष्य खूप मोठे आहे. लहानपणापासूनच स्क्रीनच्या योग्य सवयी लावणे, कुटुंबासोबत वेळ घालवण्यास प्रोत्साहन देणे, मैदानी खेळांची सवय लावणे आणि त्यांच्या दिनचर्येकडे लक्ष देणे यामुळे तंत्रज्ञान आणि दैनंदिन जीवनात चांगला समतोल साधता येऊ शकतो.
