Devi Puja Rules
नवी दिल्ली: हिंदू धर्मात आदीशक्ती देवीच्या अनेक अवतारांचे वर्णन आढळते. यातील काही रूपे अत्यंत शांत, सौम्य मानली जातात, तर काही रूपे अतिशय उग्र असतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, गृहस्थ जीवन जगणाऱ्या लोकांनी देवीच्या अत्यंत उग्र रूपांची पूजा घरात करणे टाळावे. विशेषतः महाकाली, दक्षिणकाली आणि छिन्नमस्ता यांसारख्या उग्र रूपांच्या उपासनेसाठी हिंदू धर्मात विशिष्ट नियम सांगितले आहेत.
देवीच्या उग्र रूपांची साधना ही नेहमीच्या साध्या पूजेपेक्षा पूर्णपणे वेगळी असते. यामध्ये विशेष मंत्र, जप, ध्यान आणि कठोर शिस्तीचे पालन करावे लागते. तांत्रिक साधनेमध्ये वेळ, स्थान, दिशा आणि मंत्रोच्चाराला अनन्यसाधारण महत्त्व असते. गृहस्थ व्यक्तीला कुटुंब, नोकरी आणि रोजच्या जबाबदाऱ्या सांभाळून या सर्व नियमांचे तंतोतंत पालन करणे कठीण जाते.
महाकाली आणि देवीची अन्य उग्र रूपे ही मुख्यत्वे नकारात्मक शक्तींचा विनाश करण्यासाठी ओळखली जातात. धार्मिक परंपरेनुसार हे रूप भय निर्माण करण्यासाठी नसून अधर्म आणि वाईट प्रवृत्तींचा नाश करण्याचे प्रतीक आहे. मात्र, त्यांची विशेष तांत्रिक उपासना ही नित्य घरगुती पूजेसारखी असू शकत नाही.
संसारोपयोगी आणि सुखी गृहस्थ जीवनासाठी देवीच्या सौम्य व कल्याणकारी रूपांची पूजा करणे सोपे आणि लाभदायक मानले जाते. घरातील सकारात्मकता आणि शांततेसाठी माता दुर्गा, माता गौरी, लक्ष्मी, पार्वती आणि सरस्वती यांची पूजा केली जाते. या पूजेत केवळ खरी श्रद्धा आणि भक्तीला प्राधान्य दिले जाते.
गृहस्थ व्यक्तींनी महाकालीची पूजा अजिबात करू नये असा याचा अर्थ होत नाही. अनेक घरांमध्ये माता काली हीच कुलदेवता असते. अशा वेळी कुलदेवीची उपासना करणे अत्यंत फलदायी ठरते. मात्र, घरातील उग्र रूपांची ही पूजा स्वतः न करता एखाद्या योग्य पुरोहितांच्या मार्गदर्शनाखाली शास्त्रोक्त पद्धतीनेच करून घ्यावी.
टीप: या लेखात नमूद केलेले उपाय, फायदे, सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. 'पुढारी न्युज' या लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाहीत. यात दिलेली माहिती ज्योतिषी, पंचांग, धर्मग्रंथ आणि दंतकथा यांसारख्या विविध स्रोतांतून संकलित करण्यात आली आहे.
