पुढारी वृत्तसेवा
प्रा. मधू दंडवते यांचं योगदान
रेल्वे सुधारणा, अर्थमंत्रीपद ते गोवा मुक्ती संग्राम... जाणून घ्या एका अभ्यासू आणि साध्या नेत्याची प्रेरणादायी कहाणी.
कोण होते प्रा. मधू दंडवते?
प्रा. मधू दंडवते हे भारतातील ज्येष्ठ समाजवादी नेते, विचारवंत, अर्थतज्ज्ञ आणि माजी रेल्वेमंत्री होते. साधी राहणी आणि जनतेच्या प्रश्नांशी बांधिलकी यासाठी ते ओळखले जात.
‘कोकण रेल्वेचे शिल्पकार’ का म्हणतात?
कोकण किनारपट्टीला रेल्वेने जोडण्याचे स्वप्न अनेक वर्षे अपूर्ण होते. पण रेल्वेमंत्री असताना मधू दंडवते यांनी या प्रकल्पाला दिशा दिली. त्यामुळेच त्यांना आदराने ‘कोकण रेल्वेचे शिल्पकार’ म्हटलं जातं.
कोकण रेल्वेची पहिली पायरी
1978-79 मध्ये रेल्वेमंत्री असताना त्यांनी आपटा ते रोहा या पहिल्या टप्प्याला मंजुरी दिली. हा निर्णय पुढे संपूर्ण कोकण रेल्वे मार्गासाठी महत्त्वाचा टर्निंग पॉइंट ठरला.
राजकीय कारकीर्द
प्रा. मधू दंडवते हे 1971 ते 1990 दरम्यान महाराष्ट्रातील राजापूर मतदारसंघातून सलग पाच वेळा लोकसभेवर निवडून गेले. कोकणातील लोकांशी त्यांचा घट्ट संबंध होता.
रेल्वेमंत्री ते अर्थमंत्री
मोरारजी देसाई सरकारमध्ये त्यांनी रेल्वेमंत्री म्हणून काम पाहिले. नंतर व्ही. पी. सिंग सरकारमध्ये ते देशाचे अर्थमंत्री बनले. दोन्ही पदांवर त्यांनी जनहिताचे निर्णय घेतले.
रेल्वेमध्ये केले मोठे बदल
रेल्वेचे संगणकीकरण, सेकंड क्लास प्रवाशांसाठी गाद्यांची सुविधा, आणि दुर्लक्षित भागांना रेल्वे नेटवर्कशी जोडणे, अशा अनेक सुधारणा त्यांनी केल्या.
गोवा मुक्ती संग्रामात सहभाग
प्रा. दंडवते केवळ संसदेत बोलणारे नेते नव्हते. त्यांनी गोवा मुक्ती संग्रामात प्रत्यक्ष सहभाग घेतला आणि त्यासाठी तुरुंगवासही भोगला.
साधेपणा हीच ओळख
सत्तेत राहूनही मधू दंडवते यांची ओळख साधेपणा, अभ्यासू वृत्ती आणि समाजवादी विचारांशी कायम जोडली गेली. त्यांनी राजकारणाला सत्तेपेक्षा समाजसेवेचे माध्यम मानले.
जनतेसाठी काम करणारा नेता
कोकण रेल्वेचे स्वप्न प्रत्यक्षात आणण्यासाठी घेतलेले निर्णय, रेल्वेतील सुधारणा आणि जनतेसाठीचं काम यामुळे प्रा. मधू दंडवते आजही स्मरणात आहेत.