पुढारी वृत्तसेवा
आज लग्न असो किंवा सण, DJ मोठ्या प्रमाणात वाजतो. पण भारतात DJ संस्कृती कधी आणि कशी आली? यामागे मोठा इतिहास आहे.
भारतात DJ संस्कृतीची सुरुवात साधारणपणे १९७०च्या उत्तरार्धात आणि १९८०च्या दशकात झाली. मुंबई आणि गोव्यात याची सुरुवात झाली. सुरुवातीला ही संस्कृती पाश्चिमात्य संगीताशी जोडलेली होती.
१९८०च्या दशकात गोव्यात परदेशी पर्यटक मोठ्या संख्येने येत होते. समुद्रकिनाऱ्यांवर संगीताच्या पार्ट्या होत. यातून इलेक्ट्रॉनिक संगीत आणि DJ संस्कृतीला भारतात मोठी चालना मिळाली.
१९९०च्या दशकाच्या सुरुवातीला भारतात क्लब संस्कृती वाढू लागली. DJ संजय दत्ता यांच्यासारख्या DJ कलाकारांनी इलेक्ट्रॉनिक आणि हाऊस म्युझिक लोकप्रिय केले. यामुळे DJ हा स्वतंत्र संगीत व्यवसाय म्हणून पुढे आला.
१९९०च्या दशकात भारतात MTV आणि Channel V आले. तरुणांना पाश्चिमात्य संगीत सहज ऐकायला मिळू लागले. DJ आणि इलेक्ट्रॉनिक संगीताची लोकप्रियता वाढत गेली.
१९९०च्या दशकाच्या उत्तरार्धात बॉलिवूड रिमिक्सची लाट आली. जुन्या गाण्यांना नवीन बीट्स दिले जाऊ लागले. DJ अकील आणि DJ सुकेतू यांसारखे कलाकार लोकप्रिय झाले.
बॉलिवूड रिमिक्समुळे DJ फक्त क्लबपुरता राहिला नाही. लग्न आणि पार्ट्यांमध्येही DJचा वापर वाढला. हळूहळू DJ भारतीय मनोरंजनाचा भाग बनला.
२००७ मध्ये गोव्यात Sunburn Festival सुरू झाला. EDM संगीताला भारतात मोठे व्यासपीठ मिळाले. DJ संस्कृतीला यामुळे आणखी वेग आला.
भारतीय DJ कलाकारांनी परदेशी संगीताची नक्कल न करता स्वतःची शैली तयार केली. लोकसंगीत आणि देसी बीट्सचा वापर वाढला. Nucleya, DJ Chetas आणि DJ NYK यांसारखे कलाकार लोकप्रिय झाले.
आज लग्न, गणेशोत्सव, नवरात्र आणि पार्ट्यांमध्ये DJ मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो. क्लबपासून मोठ्या संगीत महोत्सवांपर्यंत DJ संस्कृती पोहोचली आहे. मात्र DJसोबत ध्वनी प्रदूषणाचा प्रश्नही आता मोठ्या चर्चेचा विषय बनला आहे.