पुढारी वृत्तसेवा
तहान लागणे हा शरीराला पाण्याची गरज असल्याचा महत्त्वाचा संकेत आहे. मात्र, तहान लागेपर्यंतच पाणी पिणे टाळा, विशेषतः उन्हात काम करताना किंवा व्यायाम करताना.
एकाच वेळी खूप पाणी पिण्यापेक्षा दिवसभर थोडेथोडे पाणी पिणे चांगले. यामुळे शरीराला नियमितपणे पाणी मिळत राहते.
सकाळी उठल्यावर पाणी प्यायल्याने शरीराला द्रव मिळतो. मात्र, रिकाम्या पोटी भरपूर पाणी पिणे आवश्यक नाही; आपल्या सोयीनुसार पाणी प्या.
उष्ण हवामानात घामामुळे शरीरातील पाणी कमी होऊ शकते. त्यामुळे तहान, घाम आणि कामाचा प्रकार लक्षात घेऊन पाणी प्या.
लघवीचा फिकट पिवळा रंग साधारणपणे शरीरात पुरेसे पाणी असल्याचे संकेत देऊ शकतो. लघवी गडद पिवळी होणे हे पाणी कमी पडत असल्याचे एक लक्षण असू शकते; मात्र काही औषधे आणि पदार्थांमुळेही रंग बदलू शकतो.
जेवताना थोडे पाणी प्यायल्याने पचन बिघडते, असे सर्वसाधारणपणे म्हणता येत नाही. तहान लागल्यास जेवताना किंवा जेवणानंतर पाणी पिण्यास हरकत नाही.
चालणे, व्यायाम करणे किंवा शारीरिक मेहनत घेताना शरीरातून घाम निघतो. अशा वेळी नियमितपणे पाणी प्या; खूप वेळ व्यायाम करत असल्यास किंवा अतिघाम येत असल्यास द्रवांची गरज वाढू शकते.
कमी वेळात अतिप्रमाणात पाणी प्यायल्याने रक्तातील सोडियमची पातळी धोकादायकरीत्या कमी होऊ शकते. त्यामुळे शरीराला गरज नसताना जबरदस्तीने खूप पाणी पिऊ नका.
पाण्याची गरज वय, हवामान, शारीरिक हालचाल आणि आरोग्य यांवर अवलंबून असते. हृदय किंवा किडनीच्या आजारामुळे डॉक्टरांनी द्रवपदार्थांवर मर्यादा घातली असल्यास त्यांचाच सल्ला पाळा.