Namdev Gharal
लोणचे हे केवळ जेवणाची किंवा तोंडाची चव वाढवणारे नसून, जर ते योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने खाल्ले तर त्याचे आरोग्याला अनेक फायदे होतात.
पारंपरिक आंबवलेले लोणचे (उदा. मिठाच्या पाण्यात किंवा तेलात नैसर्गिकरीत्या मुरवलेले) हे प्रोबायोटिक्सचे उत्तम स्रोत असते.
हे सूक्ष्मजीव आतड्याचे (Gut) आरोग्य चांगले ठेवतात, पचनक्रिया सुधारतात आणि गॅस किंवा बद्धकोष्ठतेसारख्या समस्या कमी करतात.
लोणच्यामध्ये वापरली जाणारी फळे शिजवली जात नसल्यामुळे त्यांच्यातील व्हिटॅमिन C, व्हिटॅमिन A आणि इतर अँटीऑक्सिडंट्स टिकून राहतात. हे अँटीऑक्सिडंट्स शरीरातील फ्री-रॅडिकल्सपासून पेशींचे रक्षण करतात.
आवळा आणि लिंबू यांच्या लोणच्यामध्ये व्हिटॅमिन 'सी' भरपूर प्रमाणात असते, ज्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती बळकट होण्यास मदत होते.
मोहरी, हळद, हिंग आणि मेथी यांसारख्या मसाल्यांमध्ये नैसर्गिक अँटी-बॅक्टेरियल आणि अँटी-इन्फ्लॅमेटरी गुणधर्म असतात.
लोणच्यामध्ये वापरला जाणारा व्हिनेगर (Vinegar) किंवा आंबटपणा रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढण्यापासून रोखण्यास मदत करतो.
जेवणासोबत थोडेसे लोणचे खाल्ल्यास इन्सुलिनची संवेदनशीलता सुधारू शकते (विशेषतः मधुमेहींसाठी, पण मिठाचे प्रमाण पाहून)
लोणच्याच्या आंबट-तिखट चवीमुळे तोंडातील लाळ (Saliva) आणि पाचक रसांचे (Digestive Juices) स्राव वाढतात. आजारपणानंतर किंवा भूक मंदावली असल्यास लोणचे खाल्ल्याने भूक उघडण्यास मदत होते.
मीठ आणि तेलाचे प्रमाण: बाजारात मिळणाऱ्या किंवा अतिप्रमाणात मीठ-तेल वापरलेल्या लोणच्यामुळे उच्च रक्तदाब (High BP) आणि सूज येण्याची समस्या होऊ शकते.
प्रमाण नक्की ठेवा: लोणचे हे औषधासारखे किंवा तोंडी लावण्यापुरते (दररोज १ ते २ लहान चमचे) खावे; ते मुख्य अन्नाचा भाग बनवू नये.