पुढारी वृत्तसेवा
माइंडफुल मेडिटेशन हा ध्यानाचा एक प्रकार आहे. यात विचार, भावना आणि आजूबाजूच्या वातावरणाविषयी क्षणोक्षणी जागरूकता निर्माण केली जाते.
या ध्यान प्रकारात वर्तमान अनुभवांवर पूर्ण लक्ष देणे अपेक्षित असते. हा सराव चिंता आणि नकारात्मकता दूर करून मन शांत ठेवण्यास मदत करतो.
माइंडफुल मेडिटेशनवर कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील ऍनेस्थेसियोलॉजिस्ट फॅडेल झीदान यांनी एक सखोल अभ्यास व प्रयोगांची मालिका तयार केली होती.
'बायोलॉजिकल सायकियाट्री' जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, माइंडफुलनेस मेडिटेशनमुळे वेदनांची जाणीव आणि भावनिक अनुभवांशी संबंधित मेंदूच्या क्रियाकलापांमध्ये लक्षणीय घट होते.
या संशोधनात सहभागींच्या मेंदूचे फंक्शनल मॅग्नेटिक रेझोनान्स इमेजिंग (FMRI)स्कॅन करण्यात आले. तसेच हस्तक्षेपापूर्वी आणि नंतर शरीरात होणार्या बदलांचा सखोल मागोवा घेण्यात आला.
ध्यानाच्या या प्रकारामुळे व्यक्ती केवळ वर्तमानावर लक्ष केंद्रित करते. याचा सराव मेंदूच्या पेशींमध्ये संवादाचा एक विशेष मार्ग तयार करतो, ज्यामुळे वेदना कमी जाणवतात.
माइंडफुलनेस मेडिटेशनमुळे होणारा परिणाम हा केवळ 'प्लेसबो इफेक्ट'पेक्षा (निष्क्रिय उपचारांचा भास) अधिक शक्तिशाली आणि प्रभावी असल्याचे अभ्यासात स्पष्ट झाले आहे.
अल्पकालीन किंवा दीर्घकालीन वेदनांनी ग्रस्त असलेल्या लोकांना या ध्यान तंत्राची मोठी मदत मिळते. यामुळे शरीराला वेदनांपासून आराम मिळून मन स्थिर होते.
शांत जागा निवडून डोळे बंद करा आणि ५ ते १० मिनिटे दीर्घ श्वासोच्छवासावर लक्ष केंद्रित करा. विचार विचलित झाल्यास पुन्हा शांतपणे श्वासावर मन आणा.