पुढारी वृत्तसेवा
‘प्रशांत’ नावामागे आहे ५०० वर्षांपूर्वीची एक रंजक कहाणी! या नावाचा संबंध थेट फर्डिनांड मॅगेलन यांच्या समुद्रप्रवासाशी आहे.
फर्डिनांड मॅगेलन हे प्रसिद्ध पोर्तुगीज दर्यावर्दी होते. त्यांनी स्पेनच्या वतीने जगप्रदक्षिणेची मोहीम सुरू केली. ही मोहीम १५१९ मध्ये सुरू झाली.
मॅगेलन आणि त्यांचे साथीदार दक्षिण अमेरिकेच्या दिशेने निघाले. प्रवासात त्यांना एक अरुंद समुद्रमार्ग सापडला. आज हा मार्ग ‘स्ट्रेट ऑफ मॅगेलन’ म्हणून ओळखला जातो.
या समुद्रमार्गातून पुढे गेल्यानंतर मॅगेलनसमोर विशाल महासागर पसरला होता. समुद्राचा विस्तार पाहून त्यांच्या मोहिमेसमोर नवं आव्हान उभं राहिलं. मात्र पुढचा प्रवास अपेक्षेपेक्षा शांत झाला.
अटलांटिकमधील खडतर प्रवासानंतर परिस्थिती बदलली. नव्या महासागरात त्यांना तुलनेने शांत पाणी दिसलं. हवामानही त्या वेळी अनुकूल होतं.
समुद्राच्या शांत स्वभावामुळे मॅगेलन प्रभावित झाले. त्यांनी या महासागराला ‘Mar Pacífico’ असं नाव दिलं. स्पॅनिश आणि पोर्तुगीज भाषिक संदर्भात त्याचा अर्थ ‘शांत समुद्र’ असा होतो.
‘Pacific’ हा शब्द लॅटिनमधील ‘pacificus’ या शब्दाशी संबंधित आहे. त्याचा अर्थ शांतता निर्माण करणारा किंवा शांत असा होतो. याच नावाचा पुढे जगभर प्रसार झाला.
इंग्रजीतील Pacific Ocean ला मराठीत प्रशांत महासागर म्हटलं जातं. ‘प्रशांत’ म्हणजे शांत किंवा स्थिर. त्यामुळे या नावाचा मूळ अर्थही कायम राहतो.
मॅगेलन यांना समुद्र त्या वेळी शांत दिसला. पण प्रशांत महासागर कायम शांत राहत नाही.
इथे मोठी वादळं, चक्रीवादळं आणि त्सुनामीही होतात.
मॅगेलन यांच्या एका समुद्रप्रवासातील अनुभवाने महासागराचं नाव ठरलं. ‘Mar Pacífico’ पुढे Pacific Ocean म्हणून जगभर प्रसिद्ध झालं. म्हणूनच आज आपण त्याला ‘प्रशांत महासागर’ म्हणतो.