पुढारी वृत्तसेवा
गणपती बाप्पा घरात विराजमान झाल्यानंतर अनेकांच्या मनात हा प्रश्न असतो. या काळात सत्यनारायणाची पूजा करावी का? याबाबत वेगळी माहिती सांगितली जाते.
सत्यनारायणाचे व्रत वर्षभरात कधीही करता येते. त्यासाठी एक दिवस ठरलेला नाही. मकर संक्रांत किंवा श्रावणातही हे व्रत करता येते.
घरात गणपती बाप्पा विराजमान असतील, तर त्यांच्या समोर सत्यविनायकाचे व्रत करण्याची परंपरा आहे. हे व्रत गणपतीशी संबंधित आहे. म्हणून गणेशोत्सवात याला विशेष महत्त्व दिले जाते.
सत्यनारायणाचे व्रत करण्याची इच्छा असल्यास ते वर्षभरात कधीही करता येते. मात्र अनंत चतुर्दशीचा दिवसही यासाठी विशेष मानला जातो. त्या दिवशी सत्यनारायणाची पूजा करण्याची परंपरा आहे.
भक्तीमार्गात प्रत्येक देवतेशी संबंधित पूजा आणि विधी असतात. ज्या देवतेची उपासना केली जाते, त्यानुसार पूजेची पद्धतही बदलते. गणपतीसमोर गणपतीशी संबंधित व्रत करण्यामागे हा विचार आहे.
सगळ्या देवतांचे तत्त्व एकच असल्याचे मानले जाते. पण प्रत्येक देवतेची उपासना करण्याची पद्धत वेगळी असते. म्हणून गणपतीसमोर सत्यविनायकाचे व्रत करण्याला महत्त्व आहे.
सत्यविनायक व्रतात गणपतीच्या परिवाराची पूजा केली जाते. त्यांच्या अंगदेवतांचेही पूजन केले जाते. अमोद, प्रमोद यांसह परिवारातील देवतांचा समावेश असतो.
सत्यनारायणाच्या पूजेत श्रीहरी विष्णूंची उपासना केली जाते. तसेच नवग्रहांचीही पूजा केली जाते. सत्यविनायक व्रत मात्र गणपतीच्या तत्त्वाशी जोडलेले आहे.
मुद्गल पुराणात यासंदर्भात उल्लेख असल्याचे सांगितले जाते. श्रीहरी विष्णूंनी गणपतीची उपासना केल्याचे वर्णन आहे. त्यामुळे गणपतीसमोर सत्यविनायकाचे व्रत करण्याला विशेष महत्त्व आहे.
घरात गणपती बसवला असेल, तर सत्यविनायक व्रत करणे योग्य मानले जाते. सत्यनारायणाचे व्रत मात्र वर्षभरात कधीही करता येते. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशीही सत्यनारायण पूजा करण्याचा पर्याय आहे.