Anirudha Sankpal
चंगेज खानने मध्य आशिया आणि इराणमधील तत्कालीन सर्वात शक्तिशाली ख्वारझ्म (Khwarazm) या इस्लामी साम्राज्याचा पूर्णपणे नायनाट केला होता.
ख्वारझ्मच्या सुलतानाने चंगेज खानच्या व्यापारी ताफ्यावर हल्ला करून त्याच्या दूताचे शिरणाक केले होते, हीच ती मोठी चूक होती ज्याने युद्धाला निमंत्रण दिले.
या अपमानाचा बदला घेण्यासाठी चंगेजने अशा प्रकारे आक्रमण केले की, बुखारा, समरकंद आणि निशालपूर सारखी मोठी शहरे स्मशानभूमी बनली.
इतिहासकारांच्या मते, चंगेज खानच्या आक्रमणात इराणची लोकसंख्या इतकी घटली होती की ती पूर्वपदावर येण्यासाठी अनेक शतके लागली.
आज ८०० वर्षांनंतरही इराणमध्ये चंगेज खानचे नाव विद्ध्वंसाचे प्रतीक मानले जाते, म्हणूनच इराणी दूतावासाने त्याची तुलना ट्रम्प आणि नेतन्याहू यांच्याशी केली आहे.
चंगेज खानने केवळ साम्राज्य विस्तार केला नाही, तर त्याने इस्लामी सुवर्णयुगातील अनेक ग्रंथालये आणि वास्तू जमीनदोस्त केल्या होत्या.
चंगेज खान मुसलमान नव्हता, तर तो 'तेंगिरी' (निसर्गपूजक) धर्माचे पालन करणारा मंगोल शासक होता.
त्याच्या नावातील 'खान' या शब्दाचा अर्थ मुस्लिम पदवी नसून मंगोल भाषेत 'सत्ताधीश' किंवा 'नेता' असा होतो.