Anirudha Sankpal
१. जठराग्नि प्रज्वलित करणे
काळी मिरी (मरिचा) केवळ चव वाढवत नाही, तर पचनशक्ती वाढवून शरीरातील अन्नाचे योग्य पचन करण्यास मदत करते.
२. त्रिकटु घटकाचे महत्त्व
सुंठ, पिंपळी आणि काळी मिरी यांच्या मिश्रणाने बनलेले 'त्रिकटु' शरीरातील विषारी घटक (आम) नष्ट करते आणि अग्नी जागृत करते.
३. आयुर्वेदिक गुणधर्म
हे उष्ण वीर्य आणि तीक्ष्ण गुणांचे असल्याने कफ दोष कमी करते आणि शरीरातील साचलेले विष दूर करण्यास अत्यंत प्रभावी ठरते.
४. पायपेरिनचे (Piperine) विज्ञान
आधुनिक विज्ञानानुसार, यातील 'पायपेरिन' घटक शरीरातील पोषक तत्वांचे शोषण वाढवतो आणि पाचक एन्झाइम्सना सक्रिय करतो.
५. भूक आणि पचन
जेवणापूर्वी थोडी काळी मिरी आणि गूळ खाल्ल्याने भूक वाढते आणि जेवणानंतर जाणवणारा जडपणा दूर होतो.
६. सर्दी-खोकल्यात गुणकारी
काळी मिरी, सुंठ, तुळस आणि लवंग यांचा काढा घशातील खवखव, सर्दी आणि श्वसनमार्गातील अडथळे दूर करण्यासाठी रामबाण उपाय आहे.
७. अग्नीचे संतुलन
जेव्हा शरीरातील अग्नी संतुलित असतो, तेव्हाच ऊर्जा निर्माण होते आणि शरीर रोगांपासून सुरक्षित राहते; मरिचा हाच अग्नी टिकवून ठेवतो.
भोजन की औषध
आयुर्वेदात भोजन आणि औषधी एकच मानले जाते, त्याचाच एक भाग म्हणजे हा छोटासा दाना पण अद्भुत शक्ती असलेले काळे मिरे होय.