Namdev Gharal
आता काही दिवसात गौरी गणपती येतील यावेळी गौरीपूजनासाठी काटेवाळूक महत्वाचे असते. पण हेच वाळून प्रकृतीने थंड असते त्यामुळे शरीरातील उष्णता कमी करण्यासाठी फायदेशीर ठरते
गौरी ही मुळातसमृद्धीची देवता मानली जाते. काटे वाळूक हे मानवनिर्मित खतांवर किंवा कृत्रिमरीत्या पिकत नाही, तर पावसाच्या पाण्यावर रानोमाळ आपोआप उगवते; त्यामुळे निसर्गाची पहिली देणगी म्हणून ते आदराने गौरीला अर्पण केले जाते.
नैसर्गिक कुलिंग एजंट: काकडीच्या प्रजातीतील असल्यामुळे यात पाण्याचे प्रमाण भरपूर असते. भाद्रपद महिन्यात (ऊन आणि दमट हवेच्या काळात) शरीरातील वाढलेली उष्णता, जळजळ आणि पित्त शांत करण्यासाठी हे अत्यंत प्रभावी ठरते.
काटे वाळूक शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्यास मदत करते. लघवीची जळजळ, मुतखडा (Kidney Stone) किंवा लघवी अडकणे यांसारख्या समस्यांमध्ये याचा रस किंवा गर उपयुक्त मानला जातो.
पचनक्रिया सुधारणे: यामध्ये नैसर्गिक फायबर असल्याने अपचन, गॅस आणि बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होतो. भूक मंदावली असल्यास पचनशक्ती सुधारण्यास मदत होते.
वजन आणि साखर नियंत्रणात मदत: यात कॅलरीज अत्यंत कमी आणि पाण्याचे प्रमाण जास्त असते, त्यामुळे शरीराचे हायड्रेशन राखत वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते.
हे वाळूक खान्यापूर्वी त्याचे उभे काप करुन त्यावर मीठ घातले जाते यामुळे त्याचा थंड गूण काहीसा कमी होऊन कफ निर्माण करणारा प्रभाव पूर्णपणे निष्प्रभ होतो
रानटी किंवा पूजेसाठी मिळणारी काटे वाळूक कधीकधी चवीला कडू असू शकते. खाण्यापूर्वी ते कापून चव गोड किंवा सामान्य असल्याची खात्री करा; कडू असल्यास त्याचे सेवन करू नका.
पावसाळ्यात हवेत आधीच गारवा आणि दमटपणा असतो, त्यामुळे ज्यांची प्रकृती कफ प्रवृत्तीची आहे त्यांना हे जास्त खाल्ल्यास घशात खवखव, सर्दी किंवा शिंकांचा त्रास होऊ शकतो.
हे पूर्णपणे पावसाळी पीक आहे. पहिल्या पावसानंतर माळरानावर, डोंगराळ भागात किंवा शेताच्या कुंपणावर याचे वेल नैसर्गिकरीत्या उगवतात. श्रावण-भाद्रपद महिन्यात याला फळे धरतात, म्हणूनच ती गौरी पूजनाच्या नेमक्या काळात उपलब्ध होते.